Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

पय ऐकशफं हेयं तथा क्रामेलकाविकम् । रात्रौ न दधि भोक्तव्यं दिवा न नवनीतकम्

paya aikaśaphaṃ heyaṃ tathā krāmelakāvikam | rātrau na dadhi bhoktavyaṃ divā na navanītakam

Zu meiden ist die Milch einhufiger Tiere, ebenso die des Kamels. Geronnene Milch (Dadhi) soll man nachts nicht essen, und frische Butter tagsüber nicht.

पयःmilk
पयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
ऐकशफम्single-hoofed animal (e.g., horse)
ऐकशफम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + शफ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (एकः शफः यस्य)
हेयम्to be avoided
हेयम्:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Rootहेय (कृदन्त; हा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-भावे क्तव्य-प्रत्ययः = ‘to be avoided’
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb) = ‘likewise’
क्रामेलकाविकम्camel and sheep/goat (products/meat)
क्रामेलकाविकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रामेलक (प्रातिपदिक) + आविक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (क्रामेलकं च आविकं च)
रात्रौat night
रात्रौ:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सप्तमी-एकवचन-रूपेण कालवाचक-अव्यय (locative used adverbially)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
दधिcurd/yogurt
दधि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
भोक्तव्यम्should be eaten
भोक्तव्यम्:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्तव्य-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-भावः = ‘should be eaten’
दिवाby day
दिवा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (काल-अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (by day)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
नवनीतकम्fresh butter
नवनीतकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनवनीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Pilgrim/adhikārin

Scene: A pilgrim’s day in Kāśī: morning snāna and simple meal; at night, the pilgrim refuses curd offered at a rest house; a clock-like sun/moon motif indicates time-based restraint.

K
Kāśī (implied)

FAQs

Dharma includes regulation of diet by source and timing, cultivating restraint suitable for sacred living.

Kāśī is implicit; such niyamas are framed as supportive of the sanctity and spiritual aim of life in Kāśī.

Time-based dietary rules: avoid curd at night and butter by day; also avoid certain kinds of milk.