Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

मयाभिषिक्तो राजर्षिः प्रजाः पातुं नरेश्वरः । चकार समयं सोपि महावीर्यो महातपाः

mayābhiṣikto rājarṣiḥ prajāḥ pātuṃ nareśvaraḥ | cakāra samayaṃ sopi mahāvīryo mahātapāḥ

Ich salbte jenen königlichen Rishi zum Herrscher der Menschen, damit er die Untertanen schütze. Auch er—von großer Tapferkeit und großer Askese—setzte rechte Satzungen und Zucht fest.

मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अभिषिक्तःanointed; consecrated
अभिषिक्तः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि-षिच् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (Past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रजाःthe subjects
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
पातुम्to protect
पातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु; रक्षणे)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (Infinitive)
नर-ईश्वरःking; lord of men
नर-ईश्वरः:
Apposition (Same-case descriptor/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (lord of men)
चकारmade; established
चकार:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
समयम्a rule; agreement; ordinance
समयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अप्यर्थक-निपातः (also/even)
महा-वीर्यःof great valor
महा-वीर्यः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (of great valor/power)
महा-तपाःof great austerity
महा-तपाः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (of great austerity)

Brahmā (continuing address to Śiva)

Scene: Brahmā performs royal consecration: sacred waters poured, the rājarṣi stands composed with weapons laid aside in reverence; afterward he proclaims ordinances, embodying both warrior strength and ascetic restraint.

B
Brahmā
Ś
Śiva
R
Ripuṃjaya

FAQs

Legitimate rulership is sanctified through proper anointing and must be exercised as protection of subjects and enforcement of dharmic order.

The verse sits within the Kāśīkhaṇḍa’s Avimukta/Kāśī framework, though its immediate focus is the establishment of righteous kingship.

A royal rite is implied: abhiṣeka (consecration/anointing) as the dharmic basis for kingship.