Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

Devanagari script

मत्स्येन सुभगा नारी स्वस्तिकेन वसुप्रदा । पद्मेन भूपतेः पत्नी जनयेद्भूपतिं सुतम्

Transliteration

matsyena subhagā nārī svastikena vasupradā | padmena bhūpateḥ patnī janayedbhūpatiṃ sutam

Translation

Erscheint das Fischzeichen, ist die Frau glückbegünstigt; mit dem Svastika-Zeichen (卍) wird sie zur Spenderin von Reichtum. Mit dem Lotuszeichen wird sie die Gemahlin eines Königs und gebiert einen königlichen Sohn.

Word by Word

• matsyena: by/with the (mark of) fish
• matsyena: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: matsya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/हेतु-निर्देश (instrumental)

• subhagā: fortunate
• subhagā: Viśeṣya-pradhāna (Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: subhaga (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण

• nārī: woman
• nārī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nārī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• svastikena: by/with the svastika (mark)
• svastikena: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: svastika (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), तृतीया, एकवचन; करण-निर्देश

• vasu-pradā: giver of wealth
• vasu-pradā: Viśeṣya-pradhāna
• Type: Adjective
• Root: vasu (प्रातिपदिक) + pradā (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dā दा with pra-, feminine agent)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/षष्ठी-तत्पुरुषः (वसुं प्रददाति इति)

• padmena: by/with the lotus (mark)
• padmena: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: padma (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण-निर्देश

• bhūpateḥ: of a king
• bhūpateḥ: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: bhūpati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• patnī: wife
• patnī: Karta
• Type: Noun
• Root: patnī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• janayet: would give birth to/produce
• janayet: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √jan जन् (धातु) + causative (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• bhūpatim: a king
• bhūpatim: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhūpati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• sutam: a son
• sutam: Karman
• Type: Noun
• Root: suta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतार्थे कर्म-विशेषण (appositional object)

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: Close view of a palm bearing distinct emblems: a fish, a svastika, and a lotus; behind, a symbolic progression—household prosperity, then royal court, then a crowned child—rendered as vignettes with Kāśī’s ghats as backdrop.

Characters & Entities

• Kāśī
• Skanda
• Agastya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity and social elevation are framed as outcomes of accumulated merit, symbolized through auspicious marks.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī setting, though no particular tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it lists omen-like indicators (marks) and their results.