Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

मुक्ताकलापं रचयांचक्रे वक्षोजमंडले । काचिच्छशिमुखी तां तु चंद्रकांतशिलातले

muktākalāpaṃ racayāṃcakre vakṣojamaṃḍale | kācicchaśimukhī tāṃ tu caṃdrakāṃtaśilātale

Eine ordnete ein Bündel von Perlen auf ihrem Busen; und eine andere, mondgesichtig, bettete sie auf eine Platte aus Candrakānta-Stein.

मुक्ताकलापम्a pearl-ornament/cluster
मुक्ताकलापम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ता-कलाप (प्रातिपदिक; मुक्ता + कलाप)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्
रचयाम्arranged
रचयाम्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) एकवचनम्; ‘रचयाम्’ (perfect 3sg form)
चक्रेmade/did
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) एकवचनम्
वक्षोजमण्डलेon the breast-region
वक्षोजमण्डले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्षोज-मण्डल (प्रातिपदिक; वक्षस्/वक्षोज + मण्डल)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; अधिकरण (on/at)
काचित्a certain woman
काचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्
शशिमुखीmoon-faced
शशिमुखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशशि-मुखी (प्रातिपदिक; शशि + मुखी)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; विशेषणम्—काचित्
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
चन्द्रकान्तशिलातलेon the surface of a moonstone slab
चन्द्रकान्तशिलातले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्रकान्त-शिला-तल (प्रातिपदिक; चन्द्रकान्त + शिला + तल)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; अधिकरण (upon)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Listener: Purāṇic audience

Scene: A moon-faced attendant drapes a pearl cluster across the lady’s chest and gently lays her on a luminous candrakānta slab that seems to exude coolness, with faint watery sheen.

M
muktā (pearls)
C
candrakānta-śilā (moonstone/cooling stone)

FAQs

In dharmic care, beauty and comfort can be offered without agitation—helping the afflicted regain steadiness.

Kāśī is the textual setting, but this verse does not glorify a named tīrtha.

No ritual is prescribed; it depicts cooling, comforting arrangements (stone slab, adornment).