Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

Devanagari script

पिंडनिर्वपणं येषां ज्ञानतीर्थे सुतैः कृतम् । मोदंते शिवलोके ते यावदाभूतसंप्लवम्

Transliteration

piṃḍanirvapaṇaṃ yeṣāṃ jñānatīrthe sutaiḥ kṛtam | modaṃte śivaloke te yāvadābhūtasaṃplavam

Translation

Diejenigen, für die ihre Söhne am Jñānatīrtha Piṇḍas dargebracht haben, frohlocken in Śivas Welt bis zum Ende der kosmischen Auflösung.

Word by Word

• पिण्डनिर्वपणम्: offering of funeral rice-balls (piṇḍa-offering)
• पिण्डनिर्वपणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + निर्वपण (प्रातिपदिक, √वप् धातु-निर्वपण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पिण्डस्य निर्वपणम्)

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक/स्त्री (सर्वनाम), षष्ठी विभक्ति, बहुवचन

• ज्ञानतीर्थे: at the Jñāna-tīrtha
• ज्ञानतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य तीर्थम्)

• सुतैः: by (their) sons
• सुतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘done/made’

• मोदन्ते: they rejoice
• मोदन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मुद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

• शिवलोके: in Śiva’s world
• शिवलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• यावत्: until
• यावत्: Avyaya (Temporal limit/कालावधि)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधी-अर्थक (until/as long as)

• आभूतसंप्लवम्: the cosmic dissolution
• आभूतसंप्लवम्: Karma (Object of ‘until’/अवधि-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: आभूत (प्रातिपदिक) + संप्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-भावः (आभूतः संप्लवः = ‘up to the cosmic dissolution’)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jñānatīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On a calm Kāśī riverbank tīrtha, a son offers piṇḍas with kuśa grass and water-libations; subtle vision of ancestors ascending toward a luminous Śiva-loka above.

Characters & Entities

• Jñānatīrtha
• Sons (suta)
• Piṇḍa-nirvapaṇa
• Śivaloka
• Pralaya (ābhūtasaṃplava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper ancestral rites performed at a powerful tīrtha are said to secure enduring well-being for the departed within Śiva’s salvific sphere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jñānatīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Piṇḍa-nirvapaṇa (offering piṇḍas), specifically performed by sons for their ancestors.