Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

यदाकर्ण्य नरः प्राज्ञ काशीवासस्य यत्फलम् । निष्प्रत्यूहं तदाप्नोति विश्वभर्त्तुरनुग्रहात्

yadākarṇya naraḥ prājña kāśīvāsasya yatphalam | niṣpratyūhaṃ tadāpnoti viśvabhartturanugrahāt

O Weiser, wer die Frucht des Wohnens in Kāśī vernimmt, erlangt dieses Verdienst ohne Hindernis – durch die Gnade des Erhalters des Universums.

यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-सम्बन्धबोधक, temporal conjunction)
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ-श्रु/कर्ण् (श्रु धातु; भावे ल्यप्)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय, gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; विशेषण/सम्बोधन
काशीवासस्यof residence in Kāśī / of the Kāśī-dweller
काशीवासस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी + वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (काश्यां वासः/वासिन्)
यत्which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative)
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निष्प्रत्यूहम्unobstructed
निष्प्रत्यूहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + प्रत्यूह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्/निः-पूर्वक तत्पुरुष (without obstacles)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (आप् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
विश्वभर्तुःof the sustainer of the universe
विश्वभर्तुः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्व + भर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (विश्वस्य भर्ता)
अनुग्रहात्from/through grace
अनुग्रहात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)

Skanda

Tirtha: Kāśī-vāsa (dwelling in Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Skanda declares that a wise person, by hearing the fruit of dwelling in Kāśī, attains that merit without obstruction through the grace of the world-sustainer.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
V
Viśvabhartṛ (Lord as world-sustainer, implicitly Śiva)

FAQs

Śravaṇa (devout listening) to Kāśī Māhātmya itself becomes a channel of grace, granting merit smoothly and surely.

Kāśī, specifically the spiritual fruit (phala) of Kāśī-vāsa (residence in Vārāṇasī).

The implied practice is śravaṇa—hearing the Māhātmya with faith—as an efficacious devotional act.