Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

कपालपाणिर्विश्वात्मा चचार भुवनत्रयम् । नात्याक्षीच्चापि तं देवं ब्रह्महत्या सुदारुणा

kapālapāṇirviśvātmā cacāra bhuvanatrayam | nātyākṣīccāpi taṃ devaṃ brahmahatyā sudāruṇā

Mit dem Schädel in der Hand durchwanderte das All-Selbst die drei Welten; doch die überaus schreckliche Brahmahatyā verließ jenen Gott nicht.

कपालपाणिःthe skull-in-hand (Śiva)
कपालपाणिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकपाल + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कपालस्य पाणिः)
विश्वात्माthe universal self
विश्वात्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विश्वः आत्मा)
चचारwandered
चचार:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
अत्याक्षीत्overtook / caught up with
अत्याक्षीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअति + अञ्ज्/अक्ष् (धातु: अक्ष् = to reach/attain; causative sense not intended here)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः—अति
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्महत्याBrahmin-slaying (sin/personified)
ब्रह्महत्या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः हत्या)
सुदारुणाvery dreadful
सुदारुणा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसु + दारुण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ब्रह्महत्यायाः)

Skanda (to Agastya)

Tirtha: Kāśī (implied as the ultimate purifier)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Śiva as Kapālapāṇi/Bhikṣāṭana, skull-bowl in hand, wandering through cosmic realms while the personified Brahmahatyā clings like a shadow.

B
Bhairava
B
Brahmahatyā
T
Trailokya (three worlds)

FAQs

Merely roaming or worldly movement cannot dissolve grave demerit; deeper expiation and sacred refuge are required.

The verse sets up the need for Kāśī’s unique purifying power, though it is not named here.

The skull-bearing mode (kāpālika marker) is implied; no detailed rite is given in this verse.