Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

तस्माद्विश्वेश्वराज्ञैव काशीवासेऽत्र कारणम् । असिश्च वरणा यत्र क्षेत्ररक्षाकृतौ कृते

tasmādviśveśvarājñaiva kāśīvāse'tra kāraṇam | asiśca varaṇā yatra kṣetrarakṣākṛtau kṛte

Darum ist es durch den Befehl Viśveśvaras selbst, dass das Wohnen in Kāśī hier so wirksam ist—wo Asi und Varaṇā zum Schutz des heiligen Gebietes eingesetzt wurden.

तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (Ablative/5th); एकवचन
विश्वेश्वराज्ञाby Viśveśvara (Lord of the universe)
विश्वेश्वराज्ञा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविश्वेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle: indeed/only)
काशीवासेin residence at Kāśī / in living in Kāśī
काशीवासे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी + वास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th); एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (काश्यां वासः)
अत्रhere
अत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: here)
कारणम्the cause, the reason
कारणम्:
Pradhāna-vākya-artha (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (वाक्ये विधेय-नाम)
असिः(the river) Asi
असिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
वरणा(the river) Varaṇā
वरणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
क्षेत्ररक्षाकृतौin the act of protecting the sacred field
क्षेत्ररक्षाकृतौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + रक्षा + कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th); एकवचन; समासः तत्पुरुष (क्षेत्रस्य रक्षा = क्षेत्ररक्षा; तस्याः कृतिः = क्षेत्ररक्षाकृतिः)
कृतेwhen done, having been performed
कृते:
Adhikaraṇa-viśeṣaṇa (अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formसप्तमी विभक्ति; एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘कृत’ = done; ‘क्षेत्ररक्षाकृतौ’ इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Asi–Varaṇā maryādā of Kāśī

Type: sangam

Listener: Mahāmuni (addressed)

Scene: Viśveśvara’s divine command manifests as two river-deities (Asi and Varaṇā) taking position like sentinels, forming a luminous perimeter around Kāśī.

V
Viśveśvara
K
Kāśī
A
Asi
V
Varaṇā

FAQs

Kāśī’s sanctity and the potency of living there are rooted in Viśveśvara’s divine ordinance and the kṣetra’s sacred safeguarding.

Kāśī (Vārāṇasī), especially its boundary-sacrality associated with the rivers Asi and Varaṇā.

Implicitly, Kāśī-vāsa (residence in Kāśī) is praised; no specific snāna/dāna/japa is stated in this verse.