Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

प्रापयामास तां गंगां दैलीपिः पुरतश्चरन् । निर्वाणकाशनाद्यत्र काशीति प्रथिता पुरी

prāpayāmāsa tāṃ gaṃgāṃ dailīpiḥ purataścaran | nirvāṇakāśanādyatra kāśīti prathitā purī

Vor ihr her schreitend führte Dailīpi die heilige Gaṅgā in die Stadt—wo, weil sie das Nirvāṇa erleuchtet, die Stadt als „Kāśī“ berühmt ist.

प्रापयामासcaused to reach, brought
प्रापयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+आप्/आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; णिच्-प्रयोजक (Causative sense: caused to reach)
ताम्that (her)
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
गङ्गाम्Gaṅgā
गङ्गाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
दिलीपिःDilīpi (name)
दिलीपिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिलीपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
पुरतःin front, ahead
पुरतः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
चरन्walking, proceeding
चरन्:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
निर्वाणकाशनात्from (its) shining as liberation / because it illumines liberation
निर्वाणकाशनात्:
Hetu/Nimitta (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootनिर्वाण+काशना (प्रातिपदिक)
Formसमासः निर्वाणस्य काशना (षष्ठी-तत्पुरुष); स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb)
काशीKāśī
काशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
प्रथिताwas renowned
प्रथिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
पुरीcity
पुरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

Skanda (context continuation)

Tirtha: Kāśī (nirvāṇa-kāśanā)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: A ceremonial leading of Gaṅgā into Kāśī: the river-goddess follows as a luminous presence; the city is depicted as shining with the ‘light of nirvāṇa’.

G
Gaṅgā
K
Kāśī
D
Dailīpi

FAQs

Kāśī is defined as the place that ‘shines forth’ liberation, making mokṣa central to its sacred identity.

Kāśī (Vārāṇasī) as the nirvāṇa-kṣetra, with Gaṅgā’s presence reinforcing its salvific power.

No explicit prescription; it provides a mahātmya-based etymology and sacred-historical grounding for Kāśī.