Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे । न चूडाकरणं चास्य कृतमब्दे यथाकुलम्

sarvadā miṣṭamaśnāti karmaṇā yena bhāskare | na cūḍākaraṇaṃ cāsya kṛtamabde yathākulam

(Das ist das Ritual), durch das man gesegnet wird, stets Süßes zu essen, o Bhāskara; doch auch seine Tonsur (cūḍākaraṇa) wurde nicht im rechten Jahr nach dem Brauch der Familie vollzogen.

सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
मिष्टम्sweet food
मिष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
अश्नातिeats
अश्नाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कर्मणाby a rite/act
कर्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
भास्करेon Sunday / at the Sun’s time
भास्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘भास्करे (दिने/समये)’
not
:
Kriya-nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
चूडाकरणम्tonsure ceremony (cūḍā-karaṇa)
चूडाकरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचूडा + करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘चूडायाः करणम्’)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अस्यof him/this (child)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
कृतम्done/performed
कृतम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृत (कृदन्त; √कृ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — कर्मणि ‘was done’
अब्देin the year
अब्दे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘अब्दे’ = ‘वर्षे’
यथाकुलम्according to family custom
यथाकुलम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + कुल (अव्यय)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण — ‘कुलानुसारम्’

Citragupta

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Bhāskara (explicit vocative in verse)

Scene: A barber’s tools and ritual items lie unused; the child’s hair remains unshorn. A narrator addresses ‘Bhāskara’ as witness, while sweets are present yet symbolically withheld—linking rite and promised sweetness.

C
Citragupta
B
Bhāskara
C
Cūḍākaraṇa

FAQs

Dharma is lived through disciplined observance of rites aligned with family and śāstra.

No tīrtha is named in this verse; it remains part of the Kāśīkhaṇḍa’s ethical narrative.

Cūḍākaraṇa (tonsure) is referenced, to be performed at the proper age/year according to kula practice.