Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

अयोध्यायामथावंत्यां मथुरायामथापि वा । द्वारवत्यां च कांच्यां वा मायापुर्यामथो नृप

ayodhyāyāmathāvaṃtyāṃ mathurāyāmathāpi vā | dvāravatyāṃ ca kāṃcyāṃ vā māyāpuryāmatho nṛpa

Ob in Ayodhyā, oder in Avantī, oder auch in Mathurā; oder in Dvāravatī, oder in Kāñcī, oder in Māyāpurī—o König—

अयोध्यायाम्in Ayodhyā
अयोध्यायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथthen/also
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रस्ताव-अव्यय (particle: then/now)
अवन्त्याम्in Avantī
अवन्त्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मथुरायाम्in Mathurā
मथुरायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमथुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथthen/also
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रस्ताव-अव्यय (particle)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-अव्यय (also/even)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive: or)
द्वारवत्याम्in Dvāravatī
द्वारवत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
काञ्च्याम्in Kāñcī
काञ्च्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाञ्ची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
मायापुर्याम्in Māyāpurī
मायापुर्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमायापुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथोand then/now
अथो:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअथ + उ (निपात), प्रस्ताव-अव्यय (then/now indeed)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue style)

Tirtha: Sapta-purī cluster (partial list here)

Type: kshetra

Listener: राजा

Scene: मानचित्र-सा दृश्य—छः पुरियों के प्रतीक: अयोध्या में राम-मंदिर, अवन्ती में महाकाल, मथुरा में कृष्ण-लीला, द्वारवती में समुद्र-तट, कांची में देवी/विष्णु, मायापुरी में गंगा-प्रवाह; राजा को उपदेश देता वक्ता।

A
Ayodhyā
A
Avantī (Ujjain)
M
Mathurā
D
Dvāravatī (Dvārakā)
K
Kāñcī
M
Māyāpurī

FAQs

Purāṇic dharma honors sacred geography: multiple holy cities are recognized as spiritually potent within the pilgrimage worldview.

Ayodhyā, Avantī (Ujjain), Mathurā, Dvārakā, Kāñcī, and Māyāpurī are explicitly mentioned as sacred locales.

No explicit ritual; the verse functions as a catalog of tīrtha-kṣetras in the narrative.