Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

महाध्वजपताकाश्च च्छत्रचामरदर्पणम् । देवोपकरणं भूरि विश्राण्य श्रमवर्जितः

mahādhvajapatākāśca cchatracāmaradarpaṇam | devopakaraṇaṃ bhūri viśrāṇya śramavarjitaḥ

Ferner verteilte er reichlich große Banner und Fahnen, Sonnenschirme, Yakschwanz-Fächer und Spiegel—viele rituelle Gerätschaften für die Gottheit—und gab ohne Ermüdung und ohne Zögern.

महाध्वजपताकाःgreat banners and flags
महाध्वजपताकाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक) + पताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; समासः: ध्वजाः च पताकाः च (द्वन्द्व), महा- इति उपपदपूर्वक-विशेषण
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात
छत्रचामरदर्पणम्umbrella, yak-tail fan, and mirror (set)
छत्रचामरदर्पणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक) + चामर (प्रातिपदिक) + दर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (समाहार-द्वन्द्व); समासः: छत्रं च चामरं च दर्पणश्च
देवोपकरणम्divine/ritual implements
देवोपकरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + उपकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: देवानाम् उपकरणम्
भूरिabundantly, much
भूरि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), परिमाणवाचक
विश्राण्यhaving bestowed/given
विश्राण्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवि-श्र (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावेन; धातुः: श्रा/श्र (to give, bestow), उपसर्गः: वि
श्रमवर्जितःfree from fatigue
श्रमवर्जितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रम (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), वर्ज् (धातु) + क्त; समासः: श्रमं वर्जितः (द्वितीया-तत्पुरुषः)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and Naimiṣāraṇya sages

Scene: A bustling temple courtyard: attendants unfurl massive banners and flags; parasols, yak-tail fans, and polished mirrors are presented as offerings; the donor distributes items generously, unwearied.

Ś
Śiva (implied)
K
Kāśī (context)

FAQs

Supporting divine worship through gifts and service is itself a form of bhakti and earns puṇya in a sacred place.

Kāśī is the overarching tīrtha-context in this chapter of the Kāśīkhaṇḍa.

Donation of deva-upakaraṇas—banners, flags, parasols, cāmaras, mirrors—items used in temple honor and pūjā.