Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

नैमिषारण्यतोपीह सर्वस्मिन्क्षितिमंडले । सर्वेभ्योपि हि तीर्थेभ्यस्तीर्थराजो विशिष्यते

naimiṣāraṇyatopīha sarvasminkṣitimaṃḍale | sarvebhyopi hi tīrthebhyastīrtharājo viśiṣyate

Und selbst über Naimiṣāraṇya hinaus ragt hier, auf dem ganzen Erdenrund, der „König der Tīrthas“ hervor, erhaben über alle heiligen Furten.

नैमिषारण्यतःfrom Naimiṣāraṇya
नैमिषारण्यतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनैमिषारण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान (ablative)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अपि-कार (even)
इहhere
इह:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सर्वस्मिन्in the whole
सर्वस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम्
क्षितिमण्डलेon the earth-sphere, in the world
क्षितिमण्डले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षिति-मण्डल (प्रातिपदिक; क्षिति + मण्डल)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षितेः मण्डलम्)
सर्वेभ्यःfrom all (than all)
सर्वेभ्यः:
Apadana (Comparison source/अपादान)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अपि-कार (even)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तीर्थेभ्यःfrom/than (other) holy places
तीर्थेभ्यः:
Apadana (Comparison source/अपादान)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन
तीर्थराजःking of tīrthas (Prayāga)
तीर्थराजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ-राज (प्रातिपदिक; तीर्थ + राज)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थानां राजा)
विशिष्यतेexcels, is distinguished
विशिष्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविशिष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्तरि प्रयोगः

Skanda

Tirtha: Tīrtharāja (Prayāga)

Type: sangam

Listener: null

Scene: A grand confluence scene: three rivers meeting, with celestial beings showering flowers; a royal emblem-like aura over the sangam indicating ‘Tīrtharāja’.

N
Naimiṣāraṇya
T
Tīrtharāja

FAQs

Among countless holy places, the tradition identifies a supreme tīrtha, encouraging focused pilgrimage and deep faith in sacred geography.

The verse alludes to the Tīrtharāja—contextually Prayāga—presented as superior to all other tīrthas.

Not explicitly; the verse functions as praise (mahātmya) that supports pilgrimage, remembrance, and bathing at the Tīrtharāja.