Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

धर्मवंशहरं काममर्थसंचयहारिणम् । जरापलितकर्तारं विनिष्कृत्य विचारतः

dharmavaṃśaharaṃ kāmamarthasaṃcayahāriṇam | jarāpalitakartāraṃ viniṣkṛtya vicārataḥ

—und indem du durch klares Unterscheiden das Begehren ausmerzt, das Dharma und Geschlecht zerstört, gehorteten Reichtum raubt und Alter samt grauem Haar hervorbringt—,

धर्मवंशहरम्destroying the lineage of dharma
धर्मवंशहरम्:
Viśeṣaṇa (qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म + वंश + हर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (धर्मस्य वंशस्य हरः = destroyer of dharma-lineage); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying kāmam)
कामम्desire; lust
कामम्:
Karma (object)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अर्थसंचयहारिणम्stealing away amassed wealth
अर्थसंचयहारिणम्:
Viśeṣaṇa (qualifier)
TypeAdjective
Rootअर्थ + संचय + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (अर्थस्य संचयस्य हारिन् = remover of accumulated wealth); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying kāmam)
जरापलितकर्तारम्causing old age and grey hair
जरापलितकर्तारम्:
Viśeṣaṇa (qualifier)
TypeAdjective
Rootजरा + पलित + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (जरायाः पलितस्य कर्ता = maker of old age and grey hair); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying kāmam)
विनिष्कृत्यhaving removed; having driven out
विनिष्कृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (prior action)
TypeIndeclinable
Rootवि-निष्-कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), अर्थः—निष्कास्य/अपकृष्य (having removed/expelled)
विचारतःby deliberation; thoughtfully
विचारतः:
Kriyāviśeṣaṇa (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविचार (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = विचारतः (by reflection/after deliberation)

Brahmā

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A discerning ascetic in Kāśī holds a lamp of viveka; Kāma appears as a charming archer whose arrows turn into chains; behind him, images of broken households and scattered coins; in the background, Śiva’s calm presence signifies mastery over desire.

K
Kāma
D
Dharma
A
Artha
J
Jarā

FAQs

Unchecked desire erodes dharma and stability; discerning renunciation protects spiritual progress and prepares one for liberation.

Not directly; the instruction is embedded in the Kāśī-khaṇḍa’s broader glorification of Kāśī as a place where liberation-oriented virtues are cultivated.

None; the prescription is vicāra (discriminative reflection) leading to kāma-tyāga (abandonment of desire).