Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

सदा नारायणो देवो यस्याश्चक्रे कथां मुदा । कमलायाः पुरोभागे पातिव्रत्य सुतोषितः

sadā nārāyaṇo devo yasyāścakre kathāṃ mudā | kamalāyāḥ purobhāge pātivratya sutoṣitaḥ

Nārāyaṇa selbst, der Gott, der stets zufrieden ist, sprach freudig von ihr — vor Kamalā (Lakṣmī) am Ehrenplatz — ganz beglückt über ihre pātivratya.

sadāalways
sadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of time)
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative); एकवचन
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेष्य (appositive to nārāyaṇaḥ)
yasyāḥof whom/whose
yasyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन
cakremade/did
cakre:
Kriyā (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
kathāma story/discourse
kathām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन
mudāwith joy
mudā:
Karaṇa (Instrument/means—‘with joy’/करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental); एकवचन; भाववाचक
kamalāyāḥof Kamalā (Lakṣmī)
kamalāyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkamalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
purobhāgein the front/at the forefront
purobhāge:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpuras + bhāga (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative); एकवचन; तत्पुरुष-समास (puras ‘in front’ + bhāga ‘part/place’)
pātivratyawifely fidelity (pativratā-hood)
pātivratya:
Hetu/Viśeṣaṇa-bhāva (Cause/qualifying state)
TypeNoun
Rootpati + vratya/vrata (प्रातिपदिक; समास/तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; भाववाचक (state of wifely fidelity)
sutoṣitaḥwell-pleased, greatly satisfied
sutoṣitaḥ:
Karta (as predicate adjective of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + tuṣ (धातु) → sutoṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/ppp); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (of nārāyaṇaḥ/devaḥ)

Narratorial voice within Skanda’s discourse (deduced)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Kamalā (Lakṣmī)

Scene: Nārāyaṇa, seated in a divine assembly, joyfully extols Arundhatī’s pātivratya before Kamalā (Lakṣmī), who listens from the foremost seat; the mood is reverent and celebratory.

N
Nārāyaṇa
K
Kamalā (Lakṣmī)
A
Arundhatī (implied by context)

FAQs

True dharma (pātivratya) is so powerful that even Nārāyaṇa delights in praising it publicly.

No single tīrtha is named here; the focus is on Arundhatī’s virtue within the Kāśī narrative.

None; it is a commendation (praśaṃsā) of pātivratya.