Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

इति दत्त्वा वराञ्छंभुः पुनर्ब्रह्माणमाह्वयत् । सेंद्रान्देवगणान्सर्वान्सयक्षोरगकिन्नरान्

Transliteration

iti dattvā varāñchaṃbhuḥ punarbrahmāṇamāhvayat | seṃdrāndevagaṇānsarvānsayakṣoragakinnarān

Translation

So rief Śambhu, nachdem er die Gaben gewährt hatte, Brahmā erneut herbei — zusammen mit allen Scharen der Götter unter Indras Führung sowie mit Yakṣas, Nāgas und Kinnaras.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle/‘thus’)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘दत्त्वा’ = having given

• वरान्: boons
• वरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन (Accusative plural)

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (Nominative singular)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (Accusative singular)

• आह्वयत्: called/summoned
• आह्वयत्: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ह्वे (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• स-इन्द्रान्: together with Indras (i.e., with Indra)
• स-इन्द्रान्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय उपसर्ग/समुच्चयार्थ) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासः अव्ययीभाव (‘स’ = सहित/with); ‘इन्द्रान्’ पुंलिङ्ग द्वितीया बहुवचन; whole used adjectivally

• देवगणान्: hosts of gods
• देवगणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां गणाः); पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन (Accusative plural)

• स-यक्ष-उरग-किन्नरान्: (all) with yakṣas, serpents, and kinnaras
• स-यक्ष-उरग-किन्नरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय) + यक्ष (प्रातिपदिक) + उरग (प्रातिपदिक) + किन्नर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व) ‘यक्षाः उरगाः किन्नराः’ + ‘स’ = सहित; पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa narrative style: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva, after granting boons, summons Brahmā and the full celestial retinue—Indra with devas, Yakṣas, Nāgas, and Kinnaras—forming a grand divine court in Kāśī’s luminous ether.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)
• Brahmā
• Indra
• Deva-gaṇas
• Yakṣas
• Uraga (Nāgas)
• Kinnaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order in dharma is established through Śiva’s will, witnessed by all cosmic beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Kāśī (Vārāṇasī) Māhātmya context of the Kāśīkhaṇḍa frames this divine assembly.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it sets the scene for a formal divine appointment and subsequent liṅga-māhātmya.