Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 16›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

Devanagari script

स एव मुक्तो वृषभध्वजेन ननाद नंदी वृषसिंहनादः । जगाम तूर्णं च विगाह्य सेनां यत्राभवद्भार्गववंशदीपः

Transliteration

sa eva mukto vṛṣabhadhvajena nanāda naṃdī vṛṣasiṃhanādaḥ | jagāma tūrṇaṃ ca vigāhya senāṃ yatrābhavadbhārgavavaṃśadīpaḥ

Translation

So entsandt vom Herrn mit dem Stierbanner, erhob Nandī ein Brüllen wie von Stier und Löwe und stürmte eilends durch das Heer bis dorthin, wo die Ruhmeslampe des Bhārgava-Geschlechts, Śukra, stand.

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphatic: indeed)
मुक्तःreleased/sent off
मुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle—क्त); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘सः’ इति कर्तृपदस्य विशेषणम्
वृषभध्वजेनby the bull-bannered one (Śiva)
वृषभध्वजेन:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootवृषभध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘वृषभः ध्वजः यस्य सः’ (i.e., Śiva)
ननादroared/sounded
ननाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नद् (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
नन्दीNandin
नन्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
वृषसिंहनादः(one whose) roar was like a bull and a lion
वृषसिंहनादः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootवृष + सिंह + नाद (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘वृषस्य सिंहस्य (इव) नादः’ इति उपमान-सम्बद्ध-तत्पुरुष-प्रयोगः; ‘नन्दी’ इति पदस्य विशेषणम्
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोगः)
Formक्रियाविशेषणवत् नपुंसक-द्वितीया-एकवचन-रूपेण प्रयुक्तम् (adverb: swiftly)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)
विगाह्यhaving entered/plunged into
विगाह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि√गाह् (धातु) + ल्यप् (अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (gerund): ‘having plunged into/entered’
सेनाम्the army
सेनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)
अभवत्was/existed
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
भार्गववंशदीपःthe luminary of the Bhārgava lineage
भार्गववंशदीपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव + वंश + दीप (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘भार्गवस्य वंशस्य दीपः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः (वंश-दीप = ornament/light of the lineage)
Speaker

Skanda (narrating to Agastya, per Kāśī-khaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: Nandī, empowered by the Bull-bannered Lord, releases a bull-and-lion roar and charges straight through dense asura formations toward Śukra, the radiant ‘lamp’ of the Bhārgava line, who stands guarded at the rear.

Characters & Entities
Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
N
Nandī
B
Bhārgava-vaṃśa-dīpa (Śukra)
A
Army

FAQs

When the Lord commands, the devotee becomes fearless; divine purpose turns even chaos into a directed path.

The verse is part of the Kāśī-khaṇḍa storyline, implicitly underlining Kāśī as Śiva’s protected realm, though no specific tīrtha is named.

None.

←Previous Verse
Next Verse→