Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

नंदिन्प्रयाहि त्वरितोतिमात्रं द्विजेंद्रवर्यं दितिनंदनानाम् । मध्यात्समुद्धृत्य तथानयाशु श्येनो यथा लावकमंडजातम्

naṃdinprayāhi tvaritotimātraṃ dvijeṃdravaryaṃ ditinaṃdanānām | madhyātsamuddhṛtya tathānayāśu śyeno yathā lāvakamaṃḍajātam

„Nandī, geh sogleich, ohne die geringste Verzögerung. Aus der Mitte der Söhne Ditis reiße ihren erhabenen ‚Herrn unter den Zweimalgeborenen‘ heraus und bring ihn eilends herbei—wie ein Habicht ein junges Wachtelchen aus dem Nest raubt.“

नन्दिन्O Nandin
नन्दिन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
प्रयाहिgo forth
प्रयाहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootप्र√या (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
त्वरितquickly
त्वरित:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रयोगः)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् ‘त्वरितम्’ (quickly) अर्थे
उतिमात्रम्only a little/just a bit
उतिमात्रम्:
Kriya-visheshana (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootउति + मात्र (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; ‘उतेः मात्रम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः; परिमाणवाचकं, ‘केवलमात्रम्’ इत्यर्थे
द्विजेन्द्रवर्यम्the excellent lord among Brahmins
द्विजेन्द्रवर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विजेन्द्र + वर्य (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; ‘द्विजेन्द्रः स एव वर्यः’ इति कर्मधारयः
दितिनन्दनानाम्of the sons of Diti (Daityas)
दितिनन्दनानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिति + नन्दन (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचनम्; ‘दितेः नन्दनाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
मध्यात्from the middle
मध्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (अपादान), एकवचनम्
समुद्धृत्यhaving lifted out
समुद्धृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्+उद्√हृ (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (gerund/absolutive): ‘having lifted out’
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (thus/so)
आनयbring
आनय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ√नी (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक-अव्ययम् (adverb: quickly)
श्येनःa hawk
श्येनः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; उपमान-कर्तृपदम्
यथाas
यथा:
Upamana-marker (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम् (as/just as)
लावकमण्डजातम्a quail’s hatchling (born from an egg)
लावकमण्डजातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलावक + अण्ड + जात (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; ‘लावकस्य अण्डे जातम्’ इति सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-भावः (अण्डजात = egg-born)

Śiva (Pramatheśvareśa) speaking to Nandī

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Scene: Śiva issues a sharp directive to Nandī: ‘Go now; seize the foremost dvija among Diti’s sons’—visualized as Śukra amid asura ranks—captured like a hawk snatching a fledgling quail from its nest.

Ś
Śiva
N
Nandī
D
Diti’s sons (Daityas)
D
Daitya priest (implied)
H
Hawk (śyena)
Q
Quail (lāvaka)

FAQs

Dharma is protected not only by valor but by decisive, intelligent action guided by the Lord.

The instruction occurs within the Kāśī-khaṇḍa narrative setting; the verse itself is strategic and not tīrtha-descriptive.

None; it is a direct command within a battlefield episode.