Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

तुष्टेनदेवदेवेन स्वमौलौ यो धृतः स्वयम् । आदाय तां कलामेकां जगत्संजविनीं पराम्

tuṣṭenadevadevena svamaulau yo dhṛtaḥ svayam | ādāya tāṃ kalāmekāṃ jagatsaṃjavinīṃ parām

Wohlgefällig gestimmt setzte der Gott der Götter (Śiva) ihn selbst auf seine eigene Krone; und aus jenem höchsten Anteil (kalā), der die Welt wiederbelebt, nahm er einen Teil…

तुष्टेनby the pleased
तुष्टेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; विशेषणम् (देवदेवेन)
देवदेवेनby the God of gods
देवदेवेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
स्वमौलौon (his) own head
स्वमौलौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व-मौलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘on his own head/crest’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
धृतःwas held
धृतः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘was borne/held’
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मकर्तृवाचक (reflexive/emphatic)
आदायhaving taken
आदाय:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कलाम्)
कलाम्digit/portion (of the moon)
कलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकाम्one
एकाम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कलाम्)
जगत्संजविनीम्reviving the world
जगत्संजविनीम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजगत्-संजविनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कलाम्); ‘life-giving to the world’
पराम्supreme
पराम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कलाम्)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya

Tirtha: Avimukta/Viśveśa sphere—Candrasekhara grace motif

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience

Scene: Śiva, pleased, lifts Soma and sets him upon His matted hair/crown; a radiant ‘kalā’ is drawn forth like a luminous crescent, spreading vitality across the worlds.

Ś
Śiva (Devadeva)
S
Soma (Candra)
K
Kalā (lunar phase/portion)

FAQs

Śiva’s favor elevates and protects; divine closeness becomes a source of renewal for the world.

Within Kāśīkhaṇḍa, this supports the Candreśvara/Amṛtodaka sacred complex in Avimukta-Kāśī.

None directly; it explains the theological basis for Soma’s restoration through Śiva’s grace.