Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

ग्रीष्मोष्प्रहंति मायूरपिच्छादि रचितान्यपि । चित्राणि तालवृंतानि वितरंति तपागमे

grīṣmoṣprahaṃti māyūrapicchādi racitānyapi | citrāṇi tālavṛṃtāni vitaraṃti tapāgame

Wenn die Zeit der Hitze kommt, verteilen sie bunte Fächer aus Palmblättern—manche sogar mit Pfauenfedern und dergleichen gefertigt—die das Brennen des Sommers abwehren.

ग्रीष्मोष्पsummer heat
ग्रीष्मोष्प:
Upapada (Qualifier component)
TypeNoun
Rootग्रीष्म-उष्प (प्रातिपदिक; ग्रीष्म + उष्प/उष्मन्)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (ग्रीष्मोष्प- इत्यत्र); तत्पुरुषः (ग्रीष्मस्य उष्पः/उष्मा)
अहन्तिremove, destroy
अहन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
मायूरपिच्छादिwith peacock-feathers and the like
मायूरपिच्छादि:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमायूर-पिच्छ-आदि (प्रातिपदिक; मायूर + पिच्छ + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन-वत् समासाङ्ग (अद्भिः/आदिभिः इत्यर्थे); ‘आदि’ अव्यय-प्रायः समासान्त
रचितानिmade, fashioned
रचितानि:
Visheshana (Qualifier of ‘तालवृन्तानि’)
TypeAdjective
Rootरच् (धातु) → रचित (कृदन्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘made/constructed’
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/even’
चित्राणिvariegated, colorful
चित्राणि:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
तालवृन्तानिpalm-leaf fans (palm-stalk fans)
तालवृन्तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताल-वृन्त (प्रातिपदिक; ताल + वृन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (तालस्य वृन्तानि)
वितरन्तिdistribute
वितरन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-तॄ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
तपागमेat the coming of heat (hot season)
तपागमे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतप-आगम (प्रातिपदिक; तप + आगम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (तपस्य आगमे = उष्णकाले आगते)

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (ghāṭa/temple approaches)

Type: kshetra

Scene: Summer in Kāśī: pilgrims fanning themselves on ghāṭa steps; donors handing out bright palm-leaf fans, some adorned with peacock feathers, creating a festive yet compassionate scene.

K
Kāśī

FAQs

Season-appropriate giving—relieving others’ discomfort—is upheld as refined dharma and a source of puṇya.

Kāśī’s pilgrimage environment, where supporting pilgrims in harsh seasons is spiritually meritorious.

Donating fans (tālavṛnta) and cooling aids during the hot season.