Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

उत्कंटासनगुल्फास्फिग्नाभिरस्यापि वर्तुला । दक्षिणावर्तमरुणं महदैश्वर्यसूचिका

utkaṃṭāsanagulphāsphignābhirasyāpi vartulā | dakṣiṇāvartamaruṇaṃ mahadaiśvaryasūcikā

Auch Gesäß, Schenkel, Knöchel und Nabel sind bei ihm rund; und ein rötliches, rechtsdrehendes, glückverheißendes Zeichen kündet von großer Souveränität und reichem Gedeihen.

utkaṃṭāraised/arched (lit. elevated)
utkaṃṭā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootutkaṃṭā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धः (as qualifier in compound)
āsanaseat/posture
āsana:
Viśeṣya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग (member of compound)
gulphaankle
gulpha:
Viśeṣya
TypeNoun
Rootgulpha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
āsphiknābhiḥwith the buttocks and navel
āsphiknābhiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootāsphiknābhi (प्रातिपदिक; ā-sphik-nābhi)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (āsphik + nābhi)
asyaof him
asya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
apialso/even
api:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
vartulāround/circular
vartulā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootvartula (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
dakṣiṇāvartaright-turning (clockwise)
dakṣiṇāvarta:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa + āvarta (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (dakṣiṇasya āvartaḥ)
aruṇamreddish
aruṇam:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootaruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
aiśvaryasovereignty/prosperity
aiśvarya:
Viśeṣya
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
sūcikāindicative of great prosperity
sūcikā:
Viśeṣaṇa/Predicate (विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootsūcikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः (mahadaiśvaryasya sūcikā)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta-kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A learned sage in Kāśī describes auspicious bodily marks—rounded hips, thighs, ankles, and navel; a reddish right-turning sign indicating sovereignty—while disciples listen near a ghat or temple courtyard.

S
Skanda
A
Agastya
K
Kāśī (context)

FAQs

Traditional auspicious marks (like dakṣiṇāvarta) are celebrated as outward signs of inner merit culminating in great fortune.

The verse sits within the Kāśī-khaṇḍa’s sacred narrative frame, without naming a particular tīrtha.

None; it is an interpretive description of auspicious physical characteristics.