Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59

Devanagari script

त्वत्संभाषणमात्रेण ब्रह्महत्यायुतं भवेत् । अस्मत्सकाशाद्गच्छ त्वं पांड्यानां कुलपांसन

Transliteration

tvatsaṃbhāṣaṇamātreṇa brahmahatyāyutaṃ bhavet | asmatsakāśādgaccha tvaṃ pāṃḍyānāṃ kulapāṃsana

Translation

«Schon durch bloßes Gespräch mit dir würde man eine Vielzahl von Brahmahatyās auf sich laden. Geh fort von uns, o Staub und Schande des Pāṇḍya-Geschlechts!»

Word by Word

• त्वत्: your
• त्वत्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचनार्थे अव्ययवत् पूर्वपद-रूपम् (genitive stem ‘your’)

• संभाषणमात्रेण: by mere conversation
• संभाषणमात्रेण: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: संभाषण-मात्र (प्रातिपदिक; संभाषण + मात्र)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (संभाषणस्य मात्रम्)

• ब्रह्महत्यायुतम्: tainted with brahmahatyā
• ब्रह्महत्यायुतम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या-युक्त (प्रातिपदिक; ब्रह्महत्या + युक्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः (ब्रह्महत्यया युक्तम्)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (potential/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अस्मत्सकाशात्: from our presence
• अस्मत्सकाशात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद्-सकाश (प्रातिपदिक; अस्मद् + सकाश)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (अस्माकं सकाशः = our presence)

• गच्छ: go away
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• पांड्यानाम्: of the Pāṇḍyas
• पांड्यानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाण्ड्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), बहुवचन

• कुलपांसन: O disgrace of (your) family
• कुलपांसन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कुल-पांसन (प्रातिपदिक; कुल + पांसन)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कुलस्य पांसनः = disgrace/defiler of the family)

Speaker

The sages (munis)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setukṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍya king

Visual Art Cues

Scene: Sages recoil and command the king to depart, declaring that even speaking with him multiplies brahmahatyā; the king appears as a ‘stain’ on lineage, isolated at the edge of the assembly.

Characters & Entities

• Pāṇḍya (king)
• Munis
• Brahmahatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic ethics warns that grievous sin can ‘contaminate’ social-religious space; one must seek purification before sacred association.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu, the pilgrimage setting where standards of purity and expiation are articulated.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite here; it intensifies the need for expiation by stressing the severity of impurity.