Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

ततः सिंहोऽब्रवीद्भूपमेनमृक्षं त्यजस्व मे । एवमुक्तेऽथ सिंहेन राजा सुप्तमशंकितः

Transliteration

tataḥ siṃho'bravīdbhūpamenamṛkṣaṃ tyajasva me | evamukte'tha siṃhena rājā suptamaśaṃkitaḥ

Translation

Da sprach der Löwe zum König: „Überlass mir diesen Bären.“ Als der Löwe so geredet hatte, ließ der König ohne Argwohn den Schlafenden zurück.

Word by Word

• ततः: then / thereafter
• ततः: Adverbial (क्रम/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• सिंहः: the lion
• सिंहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (Aorist), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• भूपम्: to the king
• भूपम्: Sampradana (Addressee/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• एनम्: this (one)
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; सर्वनाम

• ऋक्षम्: bear
• ऋक्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; एनम् इत्यस्य विशेष्यः

• त्यजस्व: abandon / leave
• त्यजस्व: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• मे: for me / to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचनम् (मे = मह्यम्)

• एवम्: thus
• एवम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• उक्ते: when (this was) said
• उक्ते: Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् ‘उक्त’; नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; सति-सप्तमी

• अथ: then
• अथ: Discourse connector (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (conjunction)

• सिंहेन: by the lion
• सिंहेन: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• सुप्तम्: (the king) asleep
• सुप्तम्: Karma (Object implied/लुप्त-कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्वप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषणम् ‘सुप्त’; पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; (राजानम्) इति लुप्त-विशेष्यं बोध्यते

• अशङ्कितः: unsuspecting / unafraid
• अशङ्कितः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-शङ्कित (प्रातिपदिक; शङ्क्-धातोः क्त, नञ्-पूर्वक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; नञ्-समास (negated)

Speaker

Narrator (within Setukhaṇḍa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: The lion addresses the king with calculated calm; the king turns away, leaving the bear asleep—composition emphasizes the moment of negligent surrender and looming violence.

Characters & Entities

• Dharmagupta (king)
• Siṃha (lion)
• Ṛkṣa (bear)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unexamined compliance can become adharma; a ruler must discern before acting, especially regarding the vulnerable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu region provides the sacred frame, though the verse itself advances the moral plot rather than naming a tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates a decisive ethical moment.