Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48

Devanagari script

मध्ये वानरकोटीनां तदोवाच विभीषणः । समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति

Transliteration

madhye vānarakoṭīnāṃ tadovāca vibhīṣaṇaḥ | samudraṃ rāghavo rājā śaraṇaṃ gantumarhati

Translation

Da sprach Vibhīṣaṇa mitten unter den unzähligen Vānaras: „König Rāghava soll beim Ozean Zuflucht suchen.“

Word by Word

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), सप्तमी (7th case), एकवचनम्; अधिकरणम् (locative)

• वानरकोटीनाम्: of crores of monkeys
• वानरकोटीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वानर + कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी (6th case), बहुवचनम्; ‘वानराणां कोटीनाम्’ (of crores of monkeys)

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• विभीषणः: Vibhīṣaṇa
• विभीषणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• राघवः: Rāghava (Rama)
• राघवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; उपपद-सम्बोधन/अप्पोजिशन (apposition)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; गत्यर्थकक्रियायाः कर्म (object of going)

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः

• अर्हति: is fit/ought
• अर्हति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Vibhīṣaṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Samudra-tīra at Setu

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi-audience

Visual Art Cues

Scene: Vibhīṣaṇa stands amid an ocean of vanaras, gesturing toward the sea, advising Rama to seek the ocean’s refuge; Rama listens with composed authority.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Rāghava (Rāma)
• Samudra (Ocean)
• Vānaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even royal power is perfected by humility—approaching nature’s divine guardians through śaraṇāgati rather than force.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu region where Rāma confronts the oceanic barrier—central to the Purāṇic sanctity of the Rāma-setu corridor.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies the devotional act of seeking refuge (śaraṇa-gamana); it does not detail a specific vrata or dāna.