Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

धर्मराज उवाच । कस्मात्त्वं मानिनि ह्येका वने चरसि निर्जने । कस्मात्स्थानात्समायाता कस्य पत्नी सुशोभने

dharmarāja uvāca | kasmāttvaṃ mānini hyekā vane carasi nirjane | kasmātsthānātsamāyātā kasya patnī suśobhane

Dharmarāja sprach: „Warum, o stolze Frau, wanderst du allein in diesem einsamen Wald? Von welchem Ort bist du gekommen, o Strahlende? Wessen Gattin bist du?“

धर्मराजःKing of Dharma (Yama)
धर्मराजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः धर्मस्य राजा इति षष्ठी-तत्पुरुष
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; प्रश्नार्थक
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
मानिनिO proud/esteemed lady
मानिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमानिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ/हेतौ
एकाalone
एका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of त्वम्)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
चरसिyou roam
चरसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
निर्जनेin a lonely/deserted (place)
निर्जने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिर्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of वने)
कस्मात्from where? why?
कस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; प्रश्नार्थक
स्थानात्from (what) place
स्थानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
समायाता(having) come/arrived
समायाता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘आगता’
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; प्रश्नार्थक
पत्नीwife
पत्नी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
सुशोभनेO very beautiful one
सुशोभने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु-शोभन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः सु + शोभना (उपपद-पूर्वक कर्मधारय)

Dharmarāja (Yama)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: Dharmarāja, dignified and radiant, encounters a solitary, luminous woman in a quiet forest; he questions her origin and marital identity amid still trees and a path fading into wilderness.

D
Dharmarāja (Yama)

FAQs

Dharma begins with careful questioning—seeking truth, origin, and rightful relationship before action.

No specific tīrtha is named in this verse; the setting remains the solitary forest (Dharmāraṇya context).

None; it is conversational inquiry.