Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

पंचपंचाशद्ग्रामाणां ते द्विजाश्च निवासिनः । चतुर्विद्यास्तु ते प्रोक्तास्तदादि तु त्रिविद्यकाः

paṃcapaṃcāśadgrāmāṇāṃ te dvijāśca nivāsinaḥ | caturvidyāstu te proktāstadādi tu trividyakāḥ

Jene Zweimalgeborenen (Brāhmaṇas) wurden Bewohner von fünfundfünfzig Dörfern. Man bezeichnete sie als Caturvidyas; von da an wurden die anderen als Trividyakas bekannt.

paṃca-paṃcāśat-grāmāṇāmof the fifty-five villages
paṃca-paṃcāśat-grāmāṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpaṃca (संख्या) + paṃcāśat (संख्या) + grāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यासमास): ‘पञ्चपञ्चाशत्’ = 55; ‘५५ ग्रामाणाम्’
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
dvijāḥtwice-born (brāhmaṇas)
dvijāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
nivāsinaḥresidents
nivāsinaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootnivāsin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (निवासिन् = resident)
caturvidyāḥthe Caturvidyās
caturvidyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaturvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
proktāḥwere called/said
proktāḥ:
Karma (Predicate complement/कर्म-भाव)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + pra- (उपसर्ग) ; ‘prokta’ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tad-ādibeginning with that
tad-ādi:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अव्ययीभाववत् प्रयोगे), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘तत् आदिः’ = beginning with that
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
trividyakāḥthe Trividyakas
trividyakāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottrividyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (त्रिविद्यक = belonging to Trividyā group)

Narrator

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Scene: A stylized map-like tableau: clusters of villages (55) around a central sacred forest/kshetra; brāhmaṇas shown settling, building āśramas, and teaching Veda.

D
Dvija
C
Caturvidya
T
Trividyaka
G
Grāma (villages)

FAQs

Sacred landscapes are maintained through settled communities of learning, whose identities and duties are defined for continuity.

Dharmāraṇya as a sacred region is implied; the verse references village-settlements rather than a single named tirtha.

None; it records settlement and nomenclature.