Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24

Devanagari script

आस्फोटयंति पितरः कथयंति पितामहाः । भूमिदोऽस्मत्कुले जातः सोऽस्मान्संतारयिष्यति

Transliteration

āsphoṭayaṃti pitaraḥ kathayaṃti pitāmahāḥ | bhūmido'smatkule jātaḥ so'smānsaṃtārayiṣyati

Translation

Die Pitṛs klatschen vor Freude, und die Ahnen verkünden: „In unserem Geschlecht ist ein Landspender geboren; er wird uns hinübertragen und erlösen.“

Word by Word

• आस्फोटयन्ति: clap/snapping (in approval)
• आस्फोटयन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस्-√स्फुट्/स्फोट् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः—आ

• पितरः: the fathers/ancestors
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• कथयन्ति: say/tell
• कथयन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; णिच्-प्रत्ययः (causative stem: कथय-)

• पितामहाः: the grandfathers/forefathers
• पितामहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• भूमिदः: the giver of land
• भूमिदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रातिपदिक from √दा)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—भूमेः दः/दाता (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• अस्मत्कुले: in our family
• अस्मत्कुले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरणे), एकवचनम्; समासः—अस्माकं कुलम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• जातः: born
• जातः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √जन् (धातु) + त (कृत्)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-प्रयोगः

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• संतारयिष्यति: will deliver/save (carry across)
• संतारयिष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√तॄ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (भविष्यत्कालः), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रत्ययः (causative: तारय-) + उपसर्गः—सम्

Speaker

Brahmā (to Nārada, inferred)

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: An unseen ancestral realm: Pitṛs and pitāmahas rejoice—clapping and proclaiming—upon the birth of a land-donor in their lineage; below, a newborn is shown with auspicious signs, while priests prepare for future dāna rites.

Characters & Entities

• Pitṛs (ancestors)
• pitāmahāḥ (forefathers)
• bhūmida (land-donor)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhū-dāna is portrayed as a lineage-saving merit, uplifting not only the donor but also the ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes ancestral merit within the Dharmāraṇya dharma-teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; it highlights the fruit of donating land as benefiting the Pitṛs.