Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

प्रतिग्रहस्य स्वीकारं कथं कुर्याम ह द्विजाः । न तांबूलं स्त्रीकृतं नो ह्यद्मो दानेन भषितम्

pratigrahasya svīkāraṃ kathaṃ kuryāma ha dvijāḥ | na tāṃbūlaṃ strīkṛtaṃ no hyadmo dānena bhaṣitam

„O Zweimalgeborene, wie könnten wir Gaben annehmen? Wir nehmen nicht einmal Tambūla (Betel), von einer Frau bereitet, und wir essen nichts, was durch unziemliches Geben befleckt ist.“

प्रतिग्रहस्यof accepting (a gift)
प्रतिग्रहस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
स्वीकारम्acceptance
स्वीकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वीकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
कुर्यामshould I do/make
कुर्याम:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
indeed/oh
:
Kriya-anubandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; संबोधन/विस्मयादि निपात (particle, often emphatic)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयोगः (addressing)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
ताम्बूलम्betel (leaf)
ताम्बूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताम्बूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स्त्री-कृतम्made by a woman
स्त्री-कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) ‘कृत’; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः कृतम्)
नःfor us/our
नः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) बहुवचन/चतुर्थी (4th) बहुवचन—एतस्मिन् प्रसङ्गे षष्ठी (our) अधिकयुक्ता
हिfor/indeed
हि:
Kriya-anubandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (for/indeed)
अद्मःwe eat
अद्मः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, बहुवचन; छान्दस/वैदिकरूपम् ‘अद्मः’ = ‘अद्मस्/अद्मः’ (we eat)
दानेनby/with a gift
दानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
भषितम्spoken/uttered
भषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभषित (कृदन्त; √भष्/√भाष् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

Unspecified (context suggests the Vāḍava brāhmaṇas/ascetics articulating strict conduct)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: Austere dvijas in a forest hermitage refuse gifts with calm firmness; simple vessels, kusa grass, and a restrained setting emphasize purity and vow-keeping.

D
Dvija
P
Pratigraha
D
Dāna

FAQs

Spiritual life requires discernment in receiving; purity of livelihood and intention is treated as essential to dharma.

The teaching is situated within Dharmāraṇya, where dharma-oriented conduct is highlighted as part of the place’s sanctity.

A restraint is implied: avoidance of improper acceptance (pratigraha) and consumption associated with questionable gifting.