Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 52

वसिष्ठं चाग्रतः कृत्वा महामांडलिकैर्नृपैः । पुनश्चरविधिं कृत्वा प्रस्थितश्चोत्तरां दिशम्

vasiṣṭhaṃ cāgrataḥ kṛtvā mahāmāṃḍalikairnṛpaiḥ | punaścaravidhiṃ kṛtvā prasthitaścottarāṃ diśam

Indem er Vasiṣṭha an die Spitze stellte, begleitet von großen mandalischen Königen, und nachdem er das gebührende Punaścaraṇa vollzogen hatte, brach er in die nördliche Himmelsrichtung auf.

वसिष्ठम्Vasiṣṭha
वसिष्ठम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
कृत्वाhaving made/placed
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: कृ
महामाण्डलिकैःwith great feudatory lords
महामाण्डलिकैः:
Sahakāraka (Accompaniment/Instrumental association)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + माण्डलिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान्तः माण्डलिकाः); पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Instr. pl.)
नृपैःwith kings
नृपैः:
Sahakāraka (Accompaniment)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Instr. pl.)
पुनश्चरविधिम्the rite of punaścaraṇa
पुनश्चरविधिम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपुनश्चर (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुनश्चरस्य विधिः); पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: कृ
प्रस्थितःdeparted
प्रस्थितः:
Karta (Subject)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘प्रस्थित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nom. sg.)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
उत्तराम्northern
उत्तराम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.); विशेषणम्
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Goal as object of motion)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)

Narrator (Purāṇic narrator; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa style narration)

Type: kshetra

Scene: A royal procession begins: Vasiṣṭha walks at the head with staff and matted locks; behind him Rāma with allied kings, after completing punaścaraṇa, turns toward the northern road.

R
Rāma
V
Vasiṣṭha
M
Mahāmāṃḍalika kings

FAQs

Even royal power is subordinated to dharma: the king journeys under the guidance of a guru and with disciplined observance.

The broader destination is Dharmāraṇya’s tīrtha-region; this verse highlights the righteous preparation and guided travel toward it.

Punaścara-vidhi (punaścaraṇa): a regulated religious observance commonly involving mantra-japa with supporting disciplines.