Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47

प्रायोपवेशनं चक्रे रामो दिनचतुष्टयम् । समुद्राद्वरलाभश्च सहोपायप्रदर्शनः

prāyopaveśanaṃ cakre rāmo dinacatuṣṭayam | samudrādvaralābhaśca sahopāyapradarśanaḥ

Rāma vollzog vier Tage lang das prāyopaveśana, das Fasten bis zum Tod. Vom Herrn des Ozeans erlangte er eine Gnade, zugleich mit der Offenbarung des Mittels und der Weise des Vorgehens.

प्रायोपवेशनम्fast-unto-death sitting (prāyopaveśana)
प्रायोपवेशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय-उपवेशन (प्रातिपदिक; उपवेशन < उप-√विश् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (प्रायः = मरणपर्यन्तं, उपवेशनम् = उपवेशः)
चक्रेdid / performed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
रामःRama
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
दिनचतुष्टयम्a set of four days
दिनचतुष्टयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिन-चतुष्टय (प्रातिपदिक; चतुष्टय = चतुर् + टय प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (दिनानां चतुष्टयम्)
समुद्रात्from the ocean
समुद्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
वरलाभःobtaining of a boon
वरलाभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर-लाभ (प्रातिपदिक; लाभ < √लभ् (धातु) + घञ्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (वरस्य लाभः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सहtogether with
सह:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक-उपपद (preposition-like indeclinable: 'together/with')
उपायप्रदर्शनःshowing the means (method)
उपायप्रदर्शनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपाय-प्रदर्शन (प्रातिपदिक; प्रदर्शन < प्र-√दृश् (धातु) + ल्युट्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (उपायस्य प्रदर्शनः)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Setu-tīra / Samudra-tīra (pre-Setu shore)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/saints in frame)

Scene: Rāma seated in austere posture on the seashore, fasting for four days; waves rise as the Ocean-deity emerges to grant a boon and reveal the method for crossing.

R
Rāma
S
Samudra (Ocean deity)

FAQs

Austerity and unwavering dharmic resolve can move even cosmic powers to reveal the right path.

The seashore/ocean interface is central as a sacred threshold, though no named tīrtha is stated.

Prāyopaveśana (a severe vow/fast) is mentioned as Rāma’s act of discipline to obtain divine response.