Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

kṣīṇāyuṣaṃ naraṃ vitta yena yūyaṃ nipīḍitāḥ | dadāmi vo dvijātibhyo yatheṣṭaṃ vaktumarhatha

Erkennt den Mann mit schwindender Lebensfrist, durch den ihr bedrängt wurdet. Euch Dvijas gewähre ich Beistand; sprecht frei nach eurem Wunsch.

क्षीणायुषम्short-lived, with diminished lifespan
क्षीणायुषम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीणायुस् (प्रातिपदिक) = क्षीण + आयुस् (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नरम्)
नरम्man
नरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वित्तknow (it)!
वित्त:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
येनby whom
येन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
यूयम्you (plural)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
निपीडिताःoppressed
निपीडिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (यूयम्)
ददामिI give
ददामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वःto you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूप (enclitic); अत्र चतुर्थी (Dative/4th) बहुवचनार्थे
द्विजातिभ्यःto the twice-born
द्विजातिभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक) = द्वि + जाति (समास)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन
यथेष्टम्as desired, at will
यथेष्टम्:
Kriya-visheshaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथेष्ट (प्रातिपदिक) = यथा + इष्ट (समास)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb)
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); क्रियार्थक-अव्ययवत्
अर्हथyou are entitled, you should
अर्हथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Śrīmātā (Devī / Kuladevatā)

Listener: (implied audience within the Purāṇic frame)

Scene: Devī, composed and radiant, gestures reassuringly; the brāhmaṇas regain composure and prepare to identify the oppressor and request protection.

Ś
Śrīmātā
D
Dvijātis

FAQs

Divine grace empowers the afflicted to speak truthfully and seek protection; adharma is portrayed as self-shortening (kṣīṇāyuṣa).

The Dharmāraṇya sacred region is the narrative setting; the verse focuses on the Devī’s boon-granting rather than tirtha-merit.

No explicit ritual; the instruction is to state the matter openly before the Devī to receive remedy.