Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

Devanagari script

तां दोहदसमाक्रांतां घननीलमुखस्तनीम् । कालेन बंधुवर्गोपि बुबोध विटदूषिताम्

Transliteration

tāṃ dohadasamākrāṃtāṃ ghananīlamukhastanīm | kālena baṃdhuvargopi bubodha viṭadūṣitām

Translation

Mit der Zeit erkannten selbst ihre Verwandten, dass sie—von den Gelüsten der Schwangerschaft ergriffen, mit verdunkeltem Gesicht und Brüsten—von einem Wüstling verdorben worden war.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• दोहदसमाक्रान्ताम्: overcome by pregnancy-cravings (dohada)
• दोहदसमाक्रान्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दोहद-समाक्रान्त (प्रातिपदिक; दोहद + समाक्रान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त ‘समाक्रान्त’; समासः तत्पुरुषः (दोहदेन समाक्रान्ता)

• घननीलमुखस्तनीम्: she whose face (and breasts) were dark-blue like a cloud
• घननीलमुखस्तनीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घन-नील-मुख-स्तनी (प्रातिपदिक; घन + नील + मुख + स्तनी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः (घननीलं मुखं स्तनौ च यस्याः सा)

• कालेन: in time
• कालेन: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणत्वेन (in course of time)

• बन्धुवर्गः: the group of relatives
• बन्धुवर्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बन्धु-वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (बन्धूनां वर्गः)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपवाद (also/even)

• बुबोध: came to know
• बुबोध: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विटदूषिताम्: corrupted by a libertine (paramour)
• विटदूषिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विट-दूषित (प्रातिपदिक; विट + दूषित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त ‘दूषित’; समासः तत्पुरुषः (विटेन दूषिता)

Speaker

Narrator (context not specified in snippet; likely Purāṇic narrator such as Sūta)

Visual Art Cues

Scene: Relatives confront the woman as pregnancy cravings and darkened complexion reveal the truth; faces show shock, sorrow, and anger; the woman stands with lowered head, hands on abdomen, shame and fear palpable.

Characters & Entities

• Kāla (Time)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time exposes concealed adharma; actions inevitably bear visible consequences, urging purity of conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the disclosure of wrongdoing through circumstances.