Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

मायामयमिदं विश्वं दृश्यते श्रूयते च यत् । किं भाव्यं किमभाव्यं वा संसारेऽस्मिन्क्षणात्मके

māyāmayamidaṃ viśvaṃ dṛśyate śrūyate ca yat | kiṃ bhāvyaṃ kimabhāvyaṃ vā saṃsāre'sminkṣaṇātmake

Dieses Weltall—alles, was gesehen und alles, was gehört wird—ist aus Māyā gewoben. In dieser flüchtigen, augenblickhaften Welt: Was ist wahrhaft „möglich“ und was „unmöglich“?

माया-मयम्illusory; made of māyā
माया-मयम्:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमाया (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष: ‘मायया मयम्/मयम्’ (made of illusion) विशेषण (विश्वम्)
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेष्य-सूचक (this)
विश्वम्universe/world
विश्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive) — is seen
श्रूयतेis heard
श्रूयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive) — is heard
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात) — and
यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (that which)
किम्what?
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (what?)
भाव्यम्to happen; destined
भाव्यम्:
Sambandha (Predicate/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भाव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (यत्-प्रत्यय/भाव्य, विधेय/भविष्यत्-अर्थ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be/that which will happen’
किम्what?
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
अभाव्यम्not to happen; impossible
अभाव्यम्:
Sambandha (Predicate/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअ+भाव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (भाव्य) उपसर्ग/निषेध: अ-, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘not to happen/undestined’
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पार्थक-निपात) — or
संसारेin worldly existence
संसारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in this’
क्षण-आत्मकेmomentary in nature
क्षण-आत्मके:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षण (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष: ‘क्षणः आत्मा यस्य’/‘क्षणात्मक’ (momentary in nature) विशेषण (संसारे/अस्मिन्)

Wise elder (implied continuation from previous verse; didactic voice)

Scene: A wise elder teaches: the world appears like a shimmering illusion—forms dissolve into mist; listeners sit in contemplation as the question of ‘possible/impossible’ hangs in the air.

M
māyā
S
saṃsāra

FAQs

Because the world is māyā-like and transient, rigid ideas of “possible” and “impossible” should be softened; dharma and divine power transcend ordinary expectation.

None; the verse is philosophical rather than geographical.

None; it is a metaphysical reflection on māyā and impermanence.