Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66

Devanagari script

तदद्य फलितं पुण्यं यत्किंचित्प्राग्भवार्जितम् । अतो निर्मनुजारण्ये संप्राप्तस्तव संगमः

Transliteration

tadadya phalitaṃ puṇyaṃ yatkiṃcitprāgbhavārjitam | ato nirmanujāraṇye saṃprāptastava saṃgamaḥ

Translation

So hat heute jenes Verdienst Frucht getragen, wie gering es auch sei, das ich in früheren Existenzen erworben habe. Darum habe ich in diesem menschenleeren Wald deine Gemeinschaft erlangt.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; निर्देश (that)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (today/now)

• फलितम्: has borne fruit
• फलितम्: Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: फलित (फल्/फल धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun: which)

• किंचित्: some (merit)
• किंचित्: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित (some)

• प्राक्-भव-अर्जितम्: earned in a previous birth
• प्राक्-भव-अर्जितम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राक् (अव्यय) + भव (प्रातिपदिक) + अर्जित (अर्ज् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुष-समास (पूर्वकाल/पूर्वभव-निर्देश); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'पूर्वभवे अर्जितम्'

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक (therefore)

• निर्मनुज-अरण्ये: in the uninhabited forest
• निर्मनुज-अरण्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: निर्मनुज (निर् + मनुज) + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास ('निर्मनुजम् अरण्यम्' = manless forest); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• संप्राप्तः: has been obtained/has occurred
• संप्राप्तः: Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• सङ्गमः: meeting/association
• सङ्गमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Brahmarākṣasa addressing the yogin/brāhmaṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nirmanuṣyāraṇya (as described)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A quiet, unpeopled forest clearing where the speaker meets the yogin; the atmosphere suggests destiny fulfilled—past-life merit blossoming into present satsanga.

Characters & Entities

• Puṇya
• Satsaṅga
• Araṇya (forest)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit from past lives can manifest as a providential meeting with a saint, which becomes the doorway to liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears; the setting is a secluded forest (araṇya), a classic Purāṇic space for tapas and spiritual encounter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse points to the spiritual value of solitude and holy company.