Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

विशेषकम् । अथ चंद्रांगदो राजा मुहूर्त्ते मंगलोचिते । भद्रायुषं समाहूय प्रायच्छत्कीर्त्तिमालिनीम्

Transliteration

viśeṣakam | atha caṃdrāṃgado rājā muhūrtte maṃgalocite | bhadrāyuṣaṃ samāhūya prāyacchatkīrttimālinīm

Translation

Daraufhin ließ König Candrāṅgada zur glückverheißenden, segensgemäßen Stunde Bhadrāyuṣa rufen und gab ihm Kīrtimālinī zur Gemahlin.

Word by Word

• विशेषकम्: a special detail / (here) an additional note
• विशेषकम्: Discourse marker (वाक्यप्रवर्तक)
• Type: Noun
• Root: विशेषक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कथान्तरसूचक/उपसंहारार्थे प्रयोगः (as a narrative marker)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then)

• चन्द्राङ्गदः: Candrāṅgada
• चन्द्राङ्गदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: चन्द्राङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘चन्द्राङ्गदः’ इति समानााधिकरणम्

• मुहूर्त्ते: at an auspicious moment
• मुहूर्त्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• मङ्गलोचिते: suitable for auspiciousness
• मङ्गलोचिते: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मङ्गलोचित (प्रातिपदिक) = मङ्गल + उचित
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘मुहूर्त्ते’ इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (मङ्गलाय उचितः)

• भद्रायुषम्: Bhadrāyus
• भद्रायुषम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भद्रायुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समाहूय: having summoned
• समाहूय: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + हु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having summoned/called’

• प्रायच्छत्: gave
• प्रायच्छत्: Kriya (क्रिया/Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कीर्त्तिमालिनीम्: Kīrtimālinī
• कीर्त्तिमालिनीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: कीर्तिमालिनी (प्रातिपदिक) = कीर्ति + मालिनी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta-style narration)

Visual Art Cues

Scene: At an auspicious moment, the king summons Bhadrāyuṣa and formally gives Kīrtimālinī in marriage; attendants hold lamps and garlands; ritual vessels and sacred fire may be implied.

Characters & Entities

• Candrāṅgada
• Bhadrāyuṣa
• Kīrtimālinī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values auspicious timing and rightful alliances; marriage is treated as a sacred, socially stabilizing act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse centers on royal marriage arrangements rather than pilgrimage geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Selection of a maṅgala-muhūrta (auspicious time) for the marriage-gift (kanyādāna) is implied.