Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6
Devanagari script
एवं पर्याकुलं वीक्ष्य राजा नगरमेव च । युद्धाय निर्जगामाशु वज्रबाहुः ससै निकः
Transliteration
evaṃ paryākulaṃ vīkṣya rājā nagarameva ca | yuddhāya nirjagāmāśu vajrabāhuḥ sasai nikaḥ
Translation
Als der König die Stadt in Aufruhr sah, zog Vajrabāhu sogleich zum Kampf hinaus, begleitet von seinen Truppen.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
पर्याकुलम्confused/agitated
पर्याकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootparyākula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (नगरम्)
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
नगरम्city
नगरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphatic particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/particle; एवकारः—emphasis)
चand
च:
Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradāna/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)
निर्जगामwent out
निर्जगाम:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√gam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः निर्-
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
वज्रबाहुःVajrabāhu
वज्रबाहुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvajrabāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः (कर्मधारय): वज्र इव बाहुः यस्य
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण (वज्रबाहुः)
सैनिकःwith (his) army / as a warrior
सैनिकः:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootsainika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
Speaker
Sūta (continued narration)
Visual Art Cues
Scene: King Vajrabāhu, armored, exits the city gate with troops; ministers at the front; citizens watching from ramparts; dust rising as the army advances.
Characters & Entities
V
VajrabāhuFAQs
A king’s dharma is to protect the realm; when disorder strikes, prompt courageous action is required.
None; the verse centers on the royal response to siege.
None.