Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 1›Shloka 120
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 120

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रदो मंत्रः सोऽयं पञ्चाक्षरः स्मृतः । स्त्रीभिः शूद्रैश्च संकीर्णैर्धार्यते मुक्तिकांक्षिभिः

Transliteration

tasmātsarvaprado maṃtraḥ so'yaṃ pañcākṣaraḥ smṛtaḥ | strībhiḥ śūdraiśca saṃkīrṇairdhāryate muktikāṃkṣibhiḥ

Translation

Darum gilt dieses Mantra, das alle Gaben verleiht, als das fünfsilbige (pañcākṣara) Mantra. Es soll von Frauen, von Śūdras und auch von Menschen gemischter Herkunft getragen und rezitiert werden — von allen, die nach Befreiung (mokṣa) verlangen.

Word by Word
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—सर्वनाम (तद्), पञ्चमी-एकवचन (Ablative singular); अव्ययीभावार्थे ‘therefore/from that’ इत्यर्थे अव्ययवत् प्रयोगः
सर्वप्रदःgiver of all (boons)
सर्वप्रदः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + प्रद (प्रद—प्रातिपदिक; √दा (धातु) + कृत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रः इति विशेष्यस्य)
मन्त्रःmantra
मन्त्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
सःthat (he/it)
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सर्वनाम
अयम्this
अयम्:
Apposition (सः इत्यस्य विशेषणवत्/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सर्वनाम
पञ्चाक्षरःfive-syllabled
पञ्चाक्षरः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रः)
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriyā (Predicate; passive participle)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is called/remembered’
स्त्रीभिःby women
स्त्रीभिः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन (Instrumental plural)
शूद्रैःby śūdras
शूद्रैः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
संकीर्णैःby mixed (people)
संकीर्णैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + √कॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन; ‘mixed/variegated’—स्त्रीभिः शूद्रैः इत्यादीनां विशेषणम्
धार्यतेis borne/observed
धार्यते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive): ‘is to be borne/recited/held’
मुक्तिकांक्षिभिःby those desiring liberation
मुक्तिकांक्षिभिः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootमुक्ति + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक; √काङ्क्ष् (धातु) + इन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन; ‘mukti-kāṅkṣin’ = मुक्तिं काङ्क्षति इति; करण/कर्तृवाचक तृतीया (agent in passive)
Speaker

Not explicit in snippet (contextual narrator voice within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A diverse assembly—women, Śūdras, and mixed communities—sit in a simple shrine space before a Śiva-liṅga, counting rudrākṣa beads, the pañcākṣara syllables appearing as luminous letters around them.

Characters & Entities
P
Pañcākṣara Mantra
M
Mukti

FAQs

Liberation-oriented devotion is open to all; the five-syllabled Śiva-mantra is praised as universally beneficent.

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on the universal efficacy of the pañcākṣara mantra.

The prescription is to ‘hold/recite’ (dhāryate) the pañcākṣara mantra as a means toward mukti.

←Previous Verse
Next Verse→