Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 84

ततः प्रभाते विमले पित्ःन् संतर्पयेज्जलैः । श्राद्धं च ब्राह्मणैस्तत्र योग्यैः पाण्डव मानवाः

tataḥ prabhāte vimale pitḥn saṃtarpayejjalaiḥ | śrāddhaṃ ca brāhmaṇaistatra yogyaiḥ pāṇḍava mānavāḥ

Dann, am reinen Morgen, soll man die Pitṛs durch Wasseropfer zufriedenstellen; und dort, o Sohn des Pāṇḍu, lasse man das Śrāddha von geeigneten Brāhmaṇas vollziehen.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = तस्मात्/अनन्तरम् (thereafter)
प्रभातेin the morning
प्रभाते:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन — ‘प्रभाते’ (in the morning)
विमलेpure, clear
विमले:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — ‘विमले’ (pure/clear), ‘प्रभाते’ इति विशेषणम्
पितॄन्ancestors
पितॄन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), बहुवचन — ‘पितॄन्’ (the ancestors)
संतर्पयेत्should satisfy (offer)
संतर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसंतृप् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘संतर्पयेत्’ (let him satisfy/offer oblations)
जलैःwith water
जलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन — ‘जलैः’ (with waters)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘श्राद्धम्’ (śrāddha rite)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-बोधक/संबन्धक) — conjunction ‘and’
ब्राह्मणैःby brāhmaṇas
ब्राह्मणैः:
Karana (Instrument/Agentive instrument)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘ब्राह्मणैः’ (by/with brāhmaṇas)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — ‘there’
योग्यैःqualified
योग्यैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘योग्यैः’ (fit/qualified), ‘ब्राह्मणैः’ इति विशेषणम्
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative/सम्बोधन), एकवचन — ‘हे पाण्डव’ (O Pāṇḍava)
मानवाःpeople
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन — ‘मानवाः’ (men/people)

Unspecified (addressing a Pāṇḍava; likely a didactic dialogue within the narrative)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (general bank-site implied)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍava (addressed as ‘pāṇḍava’)

Scene: At a serene riverbank at dawn, a pilgrim faces the flowing Revā, offering cupped-water tarpana; nearby, a small śrāddha setup with darbha, piṇḍa vessels, and seated brāhmaṇas under a tree.

P
Pitṛs
B
Brāhmaṇas
P
Pāṇḍava

FAQs

Pilgrimage piety is completed by gratitude to ancestors—tarpaṇa and śrāddha done correctly sustain dharma across generations.

The instruction is situated in the Revākhaṇḍa tīrtha context (Revā/Narmadā sacred region), implying heightened efficacy of pitṛ rites at the described place.

Pitṛ-tarpaṇa with water at dawn and performance of śrāddha through qualified brāhmaṇas.