Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

ततस्त्वेकार्णवीभूते सर्वतः सलिलावृते । जगत्कृत्वोदरे सर्वं सुष्वाप भगवान्हरः

tatastvekārṇavībhūte sarvataḥ salilāvṛte | jagatkṛtvodare sarvaṃ suṣvāpa bhagavānharaḥ

Dann, als alles zu einem einzigen Ozean geworden und ringsum von Wasser bedeckt war, legte sich der selige Hara (Śiva), nachdem er das ganze Weltall in seinen Leib aufgenommen hatte, zum Schlaf nieder.

ततःthen
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तुbut/and then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — विरोध/अनन्तरार्थे
एकार्णवीभूतेwhen (it) had become a single ocean
एकार्णवीभूते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएक + अर्णव + भू (धातु) + क्त (भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘एकः अर्णवः इव भूते’—सप्तमी-भावे ‘when it had become one ocean’
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Desha (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (spatial adverb)
सलिलावृतेwhen covered by water
सलिलावृते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसलिल + आवृत (कृदन्त; √वृ (धातु) + आ, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘सलिलेन आवृते’—‘when (it) was covered with water’
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving made/placed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive) — ‘having made/placed’
उदरेin (his) belly
उदरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘जगत्’ इत्यस्य विशेषण
सुष्वापslept
सुष्वाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्वप् (धातु) + सु; लिट् (परस्मै)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भगवान्the blessed/lordly
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘हरः’ इत्यस्य विशेषण
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: A boundless ocean covers all directions; above the waters, the serene form of Hara is shown in yogic repose, the universe symbolically drawn as subtle lights/seed-forms entering His body; silence dominates the scene.

H
Hara (Śiva)

FAQs

Śiva is portrayed as the transcendent refuge of creation—containing the cosmos and remaining sovereign through dissolution.

No specific tīrtha is named; the verse teaches cosmic theology within the Revā Khaṇḍa framework.

None; it is a theological-cosmological description emphasizing Śiva’s role at pralaya.