Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79

उपरागे तु सोमस्य तीर्थं गत्वा जितेन्द्रियः । सत्यलोकाच्च्युतश्चापि राजा भवति धार्मिकः

uparāge tu somasya tīrthaṃ gatvā jitendriyaḥ | satyalokāccyutaścāpi rājā bhavati dhārmikaḥ

Doch zur Zeit der Mondfinsternis, wenn man mit gezügelten Sinnen zur Tīrtha geht, wird selbst einer, der aus Satyaloka gefallen ist, zu einem gerechten, dharmischen König.

उपरागेat the eclipse
उपरागे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootउपराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; काल/अवसर-निर्देशे (time-location)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
सोमस्यof the Moon
सोमस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; अव्ययभाव
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; √जि (धातु) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle)
सत्यलोकात्from Satyaloka
सत्यलोकात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootसत्यलोक (प्रातिपदिक; सत्य + लोक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
च्युतःfallen (down)/descended
च्युतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootच्युत (प्रातिपदिक; √च्यु (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अप्यर्थे/सम्भावनायाम्
राजाa king
राजा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
कर्तृ-विशेषण / विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Skanda (deduced, tīrtha-phala teaching)

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā) at grahaṇa-kāla

Type: ghat

Listener: Rājā (addressed as 'rājan')

Scene: A restrained pilgrim reaches a river-ghāṭ at lunar eclipse; the moon is shadowed, priests chant, lamps flicker; the pilgrim performs snāna with folded hands, suggesting restoration of fortune and kingship.

S
Soma (Moon)
S
Satyaloka

FAQs

Self-mastery combined with tīrtha-visit at powerful cosmic times (eclipses) can transform destiny and restore dharmic standing.

A Revā (Narmadā) tīrtha referenced within Revā Khaṇḍa’s sacred geography.

Going to a tīrtha during the Moon’s eclipse with restrained senses (jitendriya discipline).