Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

तदा स कण्वभूपालः स्वकं दूतं समादिशत् कण्व उवाच । गच्छ त्वं पृच्छतां तां क्वागता क्वच गमिष्यसि । प्रेषितस्त्वरितो दूतो गतो नारीसमीपतः

tadā sa kaṇvabhūpālaḥ svakaṃ dūtaṃ samādiśat kaṇva uvāca | gaccha tvaṃ pṛcchatāṃ tāṃ kvāgatā kvaca gamiṣyasi | preṣitastvarito dūto gato nārīsamīpataḥ

Da befahl König Kaṇva seinem eigenen Boten: „Geh und frage sie: ‚Woher bist du gekommen, und wohin wirst du gehen?‘“ So eilte der ausgesandte Bote und trat zu der Frau.

तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कण्वभूपालःKing Kaṇva
कण्वभूपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकण्व + भूपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कण्वस्य भूपालः इति (षष्ठी-तत्पुरुष)
स्वकम्his own
स्वकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; दूतम् इति विशेषण
दूतम्messenger
दूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समादिशत्ordered/commanded
समादिशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दिś् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कण्वःKaṇva
कण्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पृच्छताम्ask (her)
पृच्छताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; आज्ञार्थे (let (you) ask / have (it) asked)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्वwhere
क्व:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
आगताhas come
आगता:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वं) पृच्छ—(सा) क्व आगता
क्वwhere
क्व:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गमिष्यसिwill go
गमिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-इष्/प्रेष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूतः इति विशेषण
त्वरितःhastened/quick
त्वरितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूतः इति विशेषण
दूतःthe messenger
दूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (दूतः) गतः
नारीसमीपतःto near the woman (to her vicinity)
नारीसमीपतः:
Gati/Desha (गति/देश)
TypeNoun
Rootनारी + समीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative) एकवचन; समीपतः इति तसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाववत् प्रयोग (from near); नारीणां समीपतः

Narrator, with embedded speech by Kaṇva

Tirtha: Revā-saṅgama vicinity (contextual)

Type: kshetra

Listener: Kaṇva’s messenger; subsequently the woman is to be questioned

Scene: King Kaṇva orders his messenger to go quickly and question the woman about her origin and destination; the messenger hastens through the landscape and reaches her.

K
Kaṇva
D
dūta (messenger)
T
the woman/maiden

FAQs

Dharma involves proper investigation and respectful questioning before judgment—especially when sacred mysteries are involved.

The scene continues near the saṅgama and garden-edge area in the Revā-khaṇḍa sacred landscape.

None; it advances the narrative through a royal inquiry.