Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

यवमेकं तु यो दद्यात्सौवर्णं मस्तके नृप । पुष्करिण्यां तथा स्थानं यथा स्थानं नरे स्मृतम्

yavamekaṃ tu yo dadyātsauvarṇaṃ mastake nṛpa | puṣkariṇyāṃ tathā sthānaṃ yathā sthānaṃ nare smṛtam

O König, wer in Puṣkariṇī auch nur ein einziges Gerstenkorn darbringt, mit Gold gekrönt, erlangt jenen erhabenen Zustand, der als die wahre „Stätte“ des Menschen überliefert ist.

यवम्a barley-grain
यवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (यवम् इति)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
यःwho (whoever)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सौवर्णम्golden (made of gold)
सौवर्णम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (यवम् इति—golden)
मस्तकेon the head
मस्तके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पुष्करिण्याम्in Puṣkariṇī
पुष्करिण्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्करिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तुल्यतावाचक (likewise)
स्थानम्status/place (resulting state)
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as)
स्थानम्status/place
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नरेamong men / in a man
नरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
स्मृतम्is declared/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त/त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि-भाव (is said/remembered)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Puṣkariṇī

Type: kund

Listener: King (nṛpa)

Scene: A devotee-king places a single barley grain crowned with a tiny gold piece into a priest’s palm beside the lotus pond; a subtle vision shows a radiant ‘lofty station’ (divya gati) opening above, signifying the promised state.

P
Puṣkariṇī (tīrtha)

FAQs

Sincerity and sacred context outweigh quantity: even a tiny offering, when made at a potent tīrtha with devotion, yields exalted results.

Puṣkariṇī tīrtha.

Offer dāna: even one barley-grain adorned with gold at Puṣkariṇī is praised as highly efficacious.