Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 59

Devanagari script

कश्चिद्वनेचरो व्याधः शबरः सह भार्यया । दुर्भिक्षपीडितस्तत्र आमिषार्थं वनं गतः

Transliteration

kaścidvanecaro vyādhaḥ śabaraḥ saha bhāryayā | durbhikṣapīḍitastatra āmiṣārthaṃ vanaṃ gataḥ

Translation

Es gab einen im Wald lebenden Jäger, einen Śabara, zusammen mit seiner Frau. Von Hungersnot bedrängt, ging er in den Wald, um Fleisch zum Lebensunterhalt zu suchen.

Word by Word

• कश्चित्: someone; a certain
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; अनिश्चितार्थक-प्रयोग (indefinite: 'someone')

• वनेचरः: forest-dweller
• वनेचरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वन-चर (प्रातिपदिक; वन+चर)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; तत्पुरुषः (वने चरति इति)

• व्याधः: hunter
• व्याधः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्याध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्

• शबरः: Śabara (tribal man)
• शबरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शबर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्

• सह: with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय, सहार्थक-उपपद (preposition-like: 'with')

• भार्यया: with (his) wife
• भार्यया: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (करण/सह), एकवचनम्

• दुर्भिक्षपीडितः: afflicted by famine
• दुर्भिक्षपीडितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्भिक्ष-पीडित (प्रातिपदिक; दुर्भिक्ष+पीडित)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (पीड् धातोः), तत्पुरुषः (दुर्भिक्षेण पीडितः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक-क्रियाविशेषण

• आमिषार्थम्: for the sake of meat
• आमिषार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: आमिष-अर्थ (प्रातिपदिक; आमिष+अर्थ)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (प्रयोजन/उद्देश्य), एकवचनम्; तत्पुरुषः (आमिषस्य अर्थः/प्रयोजनम्)

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karma (Goal/कर्म-गन्तव्य)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कर्म/गन्तव्य), एकवचनम्

• गतः: went
• गतः: Kriya (Motion/गमन-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकालिक), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devaśilā (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: the king

Visual Art Cues

Scene: A Śabara hunter with bow and simple forest attire walks with his wife through a parched forest during famine; their faces show worry and fatigue as they search for food.

Characters & Entities

• Śabara
• hunter
• wife

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even worldly distress can become the doorway by which a person is led toward a sacred place and dharmic transformation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative is moving toward Śūlabheda-tīrtha in the Revā Khaṇḍa (Narmadā sacred landscape).

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed here; the verse sets the narrative cause (famine and the search for food).