Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

प्रिये दुःखमिदं जातं यावज्जीवं सुदुःसहम् । नैषा रक्षयितुं शक्या रूपयौवनगर्विता

priye duḥkhamidaṃ jātaṃ yāvajjīvaṃ suduḥsaham | naiṣā rakṣayituṃ śakyā rūpayauvanagarvitā

«Geliebte, dieser Kummer, der entstanden ist, ist ein Leben lang kaum zu ertragen. Dieses Mädchen, stolz auf Schönheit und Jugend, lässt sich nicht leicht behüten.»

प्रियेO dear (one)
प्रिये:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative singular)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karta (Subject/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जातम्has arisen
जातम्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त; √जन् (जनीँ) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; क्रियार्थे 'has arisen'
यावत्as long as
यावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधिवाचक (up to/as long as)
जीवम्life
जीवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Duration)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; यावज्जीवम् इति अव्ययीभावार्थे (for life)
सुvery
सु:
Viśeṣaṇa (Intensifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय; उपसर्गवत् तीव्रतावाचक (intensifier)
दुःसहम्hard to bear
दुःसहम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुःसह (प्रातिपदिक; दुर् + सह)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to दुःखम्)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
एषाthis woman/she
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रक्षयितुम्to protect
रक्षयितुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Root√रक्ष् (रक्षँ)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजनार्थ (to protect)
शक्याpossible/able (to be)
शक्या:
Kriyā (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशक्य (कृदन्त; √शक् (शकँ) + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (potential/gerundive)
रूपbeauty/form
रूप:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
यौवनyouth
यौवन:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासमध्यपद
गर्विताproud
गर्विता:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगर्वित (कृदन्त; √गर्व् (गर्वँ) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to एषा)

The king (speaking to his wife)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: The king confides to his wife: lifelong unbearable sorrow and the difficulty of safeguarding a proud, youthful, beautiful widow—an anxious, protective parental moment with moral undertones about pride and vulnerability.

K
King
Q
Queen
B
Bhānumatī (implied as the girl)

FAQs

Dharma includes vigilant protection of the vulnerable and mastery over pride born of beauty and youth.

No specific tīrtha is named in this line; it supports the narrative framework within the Revā Khaṇḍa.

None; the verse focuses on ethical concern and safeguarding within family and royal duty.