Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

ईश्वर उवाच । प्राणत्यागं महाराज मा काले त्वं कृथा वृथा । अद्याप्यसि युवा त्वं वै न युक्तं मरणं तव

īśvara uvāca | prāṇatyāgaṃ mahārāja mā kāle tvaṃ kṛthā vṛthā | adyāpyasi yuvā tvaṃ vai na yuktaṃ maraṇaṃ tava

Īśvara sprach: „O großer König, gib den Lebenshauch nicht vor der Zeit auf—tu es nicht vergeblich. Noch bist du jung; der Tod ziemt dir nicht.“

īśvaraḥĪśvara (Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (ईश्वर, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
prāṇa-tyāgamabandoning life-breath (suicide)
prāṇa-tyāgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्राण) + tyāga (त्याग) (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (प्राणानां त्यागः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
mahā-rājaO great king
mahā-rāja:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + rājan (राजन्) (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय (महान् राजा); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
do not
:
Pratiṣedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootmā (मा)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
kāleat (this) time
kāle:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (काल, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kṛthāḥdo/make
kṛthāḥ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ, धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
vṛthāin vain
vṛthā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvṛthā (वृथा)
Formअव्यय (adverb)
adyatoday
adya:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अद्य)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अपि)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: even/also)
asiare
asi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्, धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
yuvāyoung
yuvā:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuvan (युवन्, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पुनरुक्ति-बलार्थ)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (वै)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (न)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
yuktamproper/fitting
yuktam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (युक्त, √yuj क्त-प्रत्ययान्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
maraṇamdeath
maraṇam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaraṇa (मरण, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tavafor you/of you
tava:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

Īśvara (Śiva) / Rudra

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha milieu

Type: kshetra

Listener: Maharāja Citrasena

Scene: Śiva, compassionate and authoritative, addresses the king at close range, halting him from self-abandonment; Viṣṇu stands as witness of dharma.

Ī
Īśvara (Śiva)
C
Citrasena

FAQs

Dharma discourages self-destruction; spiritual urgency must be balanced with rightful life-duties under divine guidance.

Implicitly the Revā Khaṇḍa sacred setting where the king performs tapas; the verse itself focuses on ethical instruction.

None; it is a prohibition against akāla-prāṇatyāga (untimely renunciation of life).