Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

एवं देवा वरं दत्त्वा चित्रसेनाय पार्थिव । कुण्डमूर्धनि याम्यायां त्रयो देवास्तदा स्थिताः

evaṃ devā varaṃ dattvā citrasenāya pārthiva | kuṇḍamūrdhani yāmyāyāṃ trayo devāstadā sthitāḥ

So, o König, gewährten die Götter Citrasena einen Segen; und dann nahmen die drei Gottheiten ihren Stand am Haupt des heiligen Teiches ein, an seiner Südseite.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having given)
चित्रसेनायto Citrasena
चित्रसेनाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootचित्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
कुण्डमूर्धनिon the rim/top of the kuṇḍa (pit)
कुण्डमूर्धनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्डमूर्धन् (प्रातिपदिक: कुण्ड + मूर्धन्)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (मूर्धन्-शब्दः पुं), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
याम्यायाम्in the southern (direction)
याम्यायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयाम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; दिशिवाचक (southern direction)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषण (देवाः इत्यस्य)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
स्थिताःstood/remained
स्थिताः:
Kriya (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (देवाः) इत्यस्य विधेय

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic style)

Tirtha: Śūlabheda-kunda (kunda-mūrdhan, yāmya)

Type: kund

Listener: Pārthiva (king) addressed by the narrator in summary

Scene: After granting the boon to Citrasena, three deities are shown taking their places at the southern head of a sacred pool; the pool’s ‘crown’ point is marked by a small shrine/stone platform.

C
Citrasena
T
Trimūrti
K
Kuṇḍa (sacred pond)

FAQs

Divine boons culminate in the sanctification of landscape—specific directions and features become worship-worthy.

Śūlabheda-tīrtha, particularly its kuṇḍa (sacred pond) and its southern/head region.

No direct rite is prescribed; the verse provides sacred-site orientation useful for pilgrimage and worship.