Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

काशीराजो महावीर्यो महाबलपराक्रमः । चित्रसेन इति ख्यातां धरण्यां स नराधिप

Transliteration

kāśīrājo mahāvīryo mahābalaparākramaḥ | citrasena iti khyātāṃ dharaṇyāṃ sa narādhipa

Translation

Es gab einen König von Kāśī, von großer Heldenkraft, mächtig an Stärke und Tapferkeit. Auf Erden war er unter dem Namen Citrasena berühmt, ein Herr unter den Menschen.

Word by Word

• काशीराजः: king of Kāśī
• काशीराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काशीराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—काशी + राज (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महावीर्यः: of great valor
• महावीर्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महावीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महा + वीर्य (कर्मधारय)

• महाबलपराक्रमः: of great strength and prowess
• महाबलपराक्रमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाबलपराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महा + बल + पराक्रम (समाहार/तत्पुरुष-प्राय)

• चित्रसेनः: Citrasena
• चित्रसेनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्रसेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—चित्र + सेन (कर्मधारय)

• इति: thus (named)
• इति: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय (quotative particle)

• ख्याताम्: called/renowned as
• ख्याताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘ख्यात’ = renowned/called

• धरण्याम्: on the earth
• धरण्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• नराधिप: O ruler of men (O king)
• नराधिप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नराधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—नर + अधिप (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator, unspecified in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Uttānapāda

Visual Art Cues

Scene: Narrator introduces Citrasena, the famed and powerful king of Kāśī, setting the stage for a dharmic royal tale.

Characters & Entities

• Kāśī
• Citrasena

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas frame righteous rulership as a sacred power: true fame rests on valor disciplined by dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces the king of Kāśī; the broader Revā Khaṇḍa context centers on the sanctity of the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a narrative introduction of the king.