Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

Devanagari script

एतत्संक्षेपतः सर्वं संक्षिप्तं तैर्महात्मभिः । विभक्तं च चतुर्भागैर्ब्रह्माद्यैश्च महर्षिभिः

Transliteration

etatsaṃkṣepataḥ sarvaṃ saṃkṣiptaṃ tairmahātmabhiḥ | vibhaktaṃ ca caturbhāgairbrahmādyaiśca maharṣibhiḥ

Translation

All dies wurde, kurz gefasst, von jenen großen Seelen zusammengezogen; und es wurde auch von den großen ṛṣis, beginnend mit Brahmā, in vier Teile gegliedert.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (निर्देशक)

• संक्षेपतः: briefly/in summary
• संक्षेपतः: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेपतः (अव्यय; संक्षेप-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb: ‘in brief’)

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• संक्षिप्तम्: summarized/abridged
• संक्षिप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + क्षिप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• महात्मभिः: by the great-souled ones
• महात्मभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महत् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा येषाम्/महान् आत्मा)

• विभक्तम्: divided/classified
• विभक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + भज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• चतुर्भागैः: into four parts/sections
• चतुर्भागैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चतुर् + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; षष्ठी/कर्मधारय-भाव (चतुर्णां भागाः)

• ब्रह्माद्यैः: by Brahmā and others
• ब्रह्माद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-प्राय/तत्पुरुष (ब्रह्मा आदिः येषाम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• महर्षिभिः: by the great sages
• महर्षिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महत् + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (महान्तः ऋषयः)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Purāṇa-inquirer

Visual Art Cues

Scene: A council of sages with Brahmā presiding, arranging palm-leaf bundles into four stacks; the atmosphere is orderly, like compiling a sacred guidebook; subtle river iconography indicates the Revā focus.

Characters & Entities

• Brahmā
• Mahārṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great sages organize revelation so seekers can approach it step-by-step—structure itself becomes a form of compassion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site; the verse frames the textual architecture supporting the Narmadā/Revā māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.