Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

स्वर्गादागम्य गंगेति यथा ख्याता क्षितौ विभो । तथा दक्षिणगङ्गेति भवेयं त्रिदशेश्वर

svargādāgamya gaṃgeti yathā khyātā kṣitau vibho | tathā dakṣiṇagaṅgeti bhaveyaṃ tridaśeśvara

Wie sie, aus dem Himmel herabgestiegen, auf Erden als „Gaṅgā“ bekannt ist, o Herr, so möge auch ich als „die südliche Gaṅgā“ bekannt werden, o Herrscher der Götter.

स्वर्गात्from heaven
स्वर्गात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
आगम्यhaving come
आगम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (absolutive/gerund), अव्ययभाव
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (comparative/relative adverb)
ख्याताis renowned/called
ख्याता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (गङ्गा)
क्षितौon earth
क्षितौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Correlation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb/correlative)
दक्षिणगङ्गाthe Southern Gaṅgā
दक्षिणगङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिण-गङ्गा (प्रातिपदिक; दक्षिण + गङ्गा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
भवेयम्may I become
भवेयम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative/संभावना), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
त्रिदशेश्वरO Lord of the gods
त्रिदशेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिदश-ईश्वर (प्रातिपदिक; त्रिदश + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Sarid (the River-goddess; Revā/Narmadā in context)

Tirtha: Dakṣiṇa-Gaṅgā (epithet for Revā/Narmadā)

Type: river

Scene: Mythic juxtaposition: Gaṅgā descending from svarga (celestial stream) and becoming famed on earth; parallel panel shows Revā receiving a boon/title from the lord of gods, with devas proclaiming 'Dakṣiṇa-Gaṅgā'.

G
Gaṅgā
S
Svarga
T
Tridaśa (Devas)

FAQs

Divine designation and fame (khyāti) of a tīrtha arises from its sanctifying power and the Lord’s sanction.

Revā/Narmadā, explicitly seeking recognition as “Dakṣiṇa Gaṅgā.”

None explicitly; the verse emphasizes tīrtha-identity and renown rather than a specific rite.