Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं राजा विप्रमुखाच्च्युतम् । आसनात्पतितो भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः

tacchrutvā vipriyaṃ ghoraṃ rājā vipramukhāccyutam | āsanātpatito bhūmau chinnamūla iva drumaḥ

Als der König jene schreckliche, unerwünschte Kunde aus dem Mund des Brahmanen vernahm, stürzte er vom Sitz zu Boden wie ein Baum, an der Wurzel gefällt.

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; कर्म-निर्देशः (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (gerund/absolutive) = ‘having heard’
विप्रियम्unpleasant
विप्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (तत् इत्यस्य)
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (विप्रियम्/तत्)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचनम्
विप्रमुखात्from the mouth of the Brahmin
विप्रमुखात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; समासः: विप्रस्य मुखम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
च्युतम्uttered / issued
च्युतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootच्युत (कृदन्त; √च्यु)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) ‘fallen/uttered’; विशेषणम् (तत्)
आसनात्from the seat
आसनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी, एकवचनम्
पतितःfell
पतितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपतित (कृदन्त; √पत्)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि-प्रयोगे ‘having fallen’ (predicate participle)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
छिन्नमूलःwith roots cut off
छिन्नमूलः:
Upamana-dharma (Simile attribute/उपमान-धर्म)
TypeAdjective
Rootछिन्न (कृदन्त; √छिद्) + मूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; समासः: छिन्नं मूलं यस्य (कर्मधारय)
इवlike
इव:
Upama-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमा-वाचक-निपातः (simile particle)
द्रुमःa tree
द्रुमः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (deduced)

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The king, hearing the grim report, topples from his throne-seat onto the floor; courtiers recoil; priests stand grave; the fire-hall feels suddenly cold and heavy.

R
Rājā
B
Brāhmaṇa(s)

FAQs

When sacred foundations are shaken, even royal power becomes fragile; dharma is portrayed as the true root-support of sovereignty.

No tirtha is explicitly praised in this verse.

None; it depicts the king’s reaction to the ritual crisis.